અમેરિકા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trumpએ ઈરાન સાથે થયેલા નવા સમજૂતી કરારને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને વૈશ્વિક ઊર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો છે. ફ્રાન્સના વર્સેલ્સ પેલેસમાં બંને દેશો વચ્ચે એમઓયુ (MOU) પર હસ્તાક્ષર થયા હોવાનું ટ્રમ્પે જાહેર કર્યું હતું.

વર્સેલ્સમાં કરાર પર થયા હસ્તાક્ષર
ફ્રાન્સ પહોંચ્યા બાદ ટ્રમ્પે મીડિયા સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેનો કરાર અંતિમ તબક્કામાં છે. ત્યારબાદ વર્સેલ્સ ખાતે ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ Emmanuel Macron દ્વારા આયોજિત ડિનર બાદ ટ્રમ્પે પુષ્ટિ કરી હતી કે કરાર પર સત્તાવાર હસ્તાક્ષર થઈ ચૂક્યા છે.

તણાવ ઘટાડવાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ
આ સમજૂતીનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ભાવિ ચર્ચા માટે માળખું તૈયાર કરવાનો છે. સાથે જ ખાડી વિસ્તારમાં વધી રહેલા તણાવને ઘટાડવો અને વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા માર્ગોમાંથી એક એવા હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં વહાણવ્યવહારને સામાન્ય બનાવવાનો છે.

ઊર્જા કિંમતો પર પડશે સકારાત્મક અસર
ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે આ કરારથી પ્રદેશમાં સ્થિરતા વધશે અને ઊર્જાની કિંમતો પર પણ સકારાત્મક અસર જોવા મળશે. તેમણે કહ્યું કે ખાડી વિસ્તારમાં લાંબા સમય સુધી સૈન્ય તૈનાત રાખવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે જો પરિસ્થિતિ અનુકૂળ રહેશે.

પરમાણુ હથિયારો મુદ્દે અમેરિકા સખત
અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે ઈરાનને પરમાણુ હથિયારો મેળવવાથી રોકવું હજુ પણ ચર્ચાનો મુખ્ય મુદ્દો છે. તેમણે કહ્યું કે પરમાણુ હથિયારોની સરખામણીએ અન્ય પરમાણુ સામગ્રી અંગેની ચિંતાઓ ઓછી ગંભીર છે.

60 દિવસની સમયમર્યાદા પર લવચીક વલણ
કરારમાં દર્શાવાયેલી 60 દિવસની સમયમર્યાદા અંગે ટ્રમ્પે લવચીક અભિગમ દર્શાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે જ્યાં સુધી ઈરાન કરારની શરતોનું પાલન કરશે ત્યાં સુધી અમેરિકા સકારાત્મક વલણ જાળવશે.

કરારનું પાલન નહીં થાય તો સૈન્ય કાર્યવાહી વિકલ્પ
ટ્રમ્પે ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે જો ઈરાન કરારનું પાલન નહીં કરે તો સૈન્ય કાર્યવાહીનો વિકલ્પ ખુલ્લો રહેશે. જોકે તેમની પ્રાથમિકતા રાજદ્વારી અને ચર્ચા દ્વારા ઉકેલ લાવવાની છે.

બેલિસ્ટિક મિસાઈલ મુદ્દે અલગ દ્રષ્ટિકોણ
ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે પરમાણુ હથિયારો અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ વચ્ચે તફાવત છે. તેમના મતે જો પ્રદેશના અન્ય દેશો પાસે બેલિસ્ટિક ક્ષમતા હોય તો ઈરાન માટે પણ મર્યાદિત ક્ષમતા અંગે ચર્ચા થઈ શકે છે.

યુક્રેનના સંઘર્ષ પર પણ વ્યક્ત કર્યો મત
યુક્રેન મુદ્દે ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે રશિયા મોટી સૈન્ય શક્તિ ધરાવતો દેશ છે, છતાં યુક્રેને અદમ્ય હિંમત અને સંકલ્પ દર્શાવ્યો છે. તેમણે યુક્રેનની લડતની પ્રશંસા કરી હતી.

રશિયા પર પ્રતિબંધો ફરી લાદવાના સંકેત
ટ્રમ્પે રશિયા સામેના આર્થિક પ્રતિબંધો અંગે પણ સંકેત આપ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે વૈશ્વિક તેલની કિંમતોમાં ઘટાડાને ધ્યાનમાં રાખીને અમેરિકા ભવિષ્યમાં ફરીથી પ્રતિબંધો લાગુ કરવાની સંભાવના પર વિચાર કરી શકે છે.

વૈશ્વિક બજારો માટે સકારાત્મક પગલું
કરાર પર હસ્તાક્ષર બાદ ટ્રમ્પે આ સમજૂતીનું સતત સમર્થન કર્યું હતું. તેમના મુજબ આ કરાર વૈશ્વિક બજારો, ઊર્જા સુરક્ષા અને મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ માટે એક સકારાત્મક અને મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થઈ શકે છે.