તહેરાન/વોશિંગ્ટન: મધ્ય પૂર્વમાં ફરી એકવાર તણાવ વધી રહ્યો છે. ઈરાનની સંયુક્ત સૈન્ય કમાન્ડે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ (Hormuz Strait) મારફતે જહાજોની અવરજવર બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ઈરાને આ પગલાં પાછળ અમેરિકા દ્વારા તાજેતરમાં થયેલા સમજૂતી કરાર (MoU)ના કથિત ઉલ્લંઘન, દક્ષિણ લેબનાનમાંથી સૈન્ય ન હટાવવું અને ઈઝરાયેલ દ્વારા યુદ્ધવિરામના ભંગને જવાબદાર ગણાવ્યા છે. ઈરાને આ નિર્ણયને "પ્રથમ પગલું" ગણાવતાં ચેતવણી આપી છે કે જો કરારના ઉલ્લંઘનો ચાલુ રહેશે તો વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવશે.

અમેરિકા શું કહે છે?
બીજી તરફ અમેરિકાએ ઈરાનના દાવાને નકારી કાઢ્યો છે. અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ જેડી વેન્સે જણાવ્યું કે અમેરિકા પાસે એવો કોઈ પુરાવો નથી કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ હાલમાં સમુદ્રી ટ્રાફિક માટે બંધ કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે થયેલા 14 મુદ્દાવાળા કરાર મુજબ યુદ્ધવિરામ યથાવત રહેશે તેવી આશા છે.

વૈશ્વિક વેપાર માટે કેમ મહત્વનો છે હોર્મુઝ જળમાર્ગ?
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી માર્ગોમાંનો એક છે. વિશ્વના મોટા ભાગના કાચા તેલ અને ગેસની નિકાસ આ માર્ગથી થાય છે. જો આ માર્ગ ખરેખર બંધ થાય તો વૈશ્વિક તેલના ભાવોમાં ભારે ઉછાળો આવી શકે છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારને મોટો ફટકો પડી શકે છે.

દક્ષિણ લેબનાનમાં ફરી હુમલા
અમેરિકા-ઈરાન યુદ્ધવિરામની જાહેરાત બાદ પણ દક્ષિણ લેબનાનમાં ઈઝરાયેલી હુમલાઓ ચાલુ રહ્યા છે. મળતી માહિતી મુજબ તાજેતરના હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા 7 લોકોના મોત થયા છે, જેમાં બે બાળકોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી ઈરાન પહોંચ્યા
આ દરમિયાન પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી મોહસિન નકવી પણ ઈરાન પહોંચ્યા છે. તેમણે ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી સાથે બેઠક કરી છે. રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલી વાટાઘાટો પર પાકિસ્તાન નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે.

ઈરાનનો અમેરિકા પર આરોપ
ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે ઈરાને પોતાના તમામ વચનોનું પાલન કર્યું છે અને હવે અમેરિકાની જવાબદારી છે કે તે ઈઝરાયેલને લેબનાન પરના હુમલા રોકવા માટે દબાણ કરે. તેમણે ચેતવણી આપી કે જો બીજી તરફથી કરાયેલા વચનો અમલમાં નહીં આવે તો સમગ્ર સમજૂતી જોખમમાં પડી શકે છે.