Ganesh Chaturthi 2026: ઘરમાં ગણપતિની મૂર્તિ કઈ દિશામાં રાખવી? સ્થાપનાથી વિસર્જન સુધી જાણો જરૂરી નિયમો

Ganesh Chaturthi 2026: ભાદરવા સુદ ચોથથી શરૂ થતો ગણેશોત્સવ હિન્દુ ધર્મના મહત્વપૂર્ણ તહેવારોમાંનો એક છે. આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થીનો પાવન પર્વ 14 સપ્ટેમ્બર 2026થી શરૂ થશે અને 25 સપ્ટેમ્બર 2026ના અનંત ચતુર્દશીના દિવસે ગણપતિ વિસર્જન સાથે પૂર્ણ થશે. ભગવાન ગણેશને બુદ્ધિ, સમૃદ્ધિ અને વિઘ્નહર્તા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. જો તમે પણ આ વર્ષે ઘરે ગણપતિ બાપ્પાની સ્થાપના કરવા જઈ રહ્યા છો, તો ધાર્મિક માન્યતા અને વાસ્તુશાસ્ત્ર અનુસાર મૂર્તિની દિશા તેમજ સ્થાપનાના કેટલાક નિયમોનું ધ્યાન રાખવું શુભ માનવામાં આવે છે.

ગણપતિની મૂર્તિ કઈ દિશામાં રાખવી?

વાસ્તુશાસ્ત્રની માન્યતા મુજબ ઘરમાં ગણેશજીની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવા માટે ઉત્તર-પૂર્વ એટલે કે ઈશાન ખૂણો સૌથી શુભ માનવામાં આવે છે. આ દિશા પૂજા અને આધ્યાત્મિક કાર્યો માટે પવિત્ર ગણાય છે. જો ઈશાન ખૂણામાં જગ્યા ઉપલબ્ધ ન હોય તો ગણપતિની સ્થાપના ઉત્તર અથવા પશ્ચિમ દિશામાં પણ કરી શકાય છે.

ગણેશજીનું મુખ કઈ તરફ હોવું જોઈએ?

ગણપતિની મૂર્તિ સ્થાપિત કરતી વખતે તેમના મુખની દિશાનું પણ વિશેષ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે. માન્યતા અનુસાર ગણેશજીનું મુખ ઘરની અંદરની તરફ હોવું જોઈએ, જેથી ભક્તોને તેમની સામે બેસીને પૂજા કરી શકાય. જ્યારે તેમની પીઠ દીવાલ તરફ રહે તે રીતે મૂર્તિ રાખવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે ગણેશજીના મુખ તરફ સુખ-સમૃદ્ધિનું વાસ માનવામાં આવે છે.

મૂર્તિ ક્યાં ન રાખવી?

ગણપતિની સ્થાપના માટે પસંદ કરેલી જગ્યા સ્વચ્છ અને પવિત્ર હોવી જોઈએ. મૂર્તિને સીધી જમીન પર રાખવાને બદલે સ્વચ્છ ચોકી અથવા પાટલા પર સ્થાપિત કરવી શુભ માનવામાં આવે છે. પૂજા સ્થળની આસપાસ પણ સ્વચ્છતા જાળવવી જરૂરી માનવામાં આવે છે.

કેવી હોવી જોઈએ ગણપતિની મૂર્તિ?

ગણેશ ચતુર્થી દરમિયાન ઘરમાં સ્થાપિત કરવા માટે સામાન્ય રીતે માટીમાંથી બનેલી ગણેશ પ્રતિમા પસંદ કરવામાં આવે છે. આવી મૂર્તિનું ગણેશોત્સવ પૂર્ણ થયા બાદ વિસર્જન કરવું પણ સરળ રહે છે. મૂર્તિ પસંદ કરતી વખતે પરિવારની પરંપરા અને પોતાની શ્રદ્ધાનું પણ ધ્યાન રાખી શકાય છે.

સ્થાપના સમયે આ વાતોનું રાખો ધ્યાન

ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે સવારે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ વસ્ત્રો પહેરી પૂજા સ્થળની સફાઈ કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ચોકી પર સ્વચ્છ કપડું પાથરી ગણપતિ બાપ્પાની સ્થાપના કરવામાં આવે છે. ભગવાન ગણેશને દૂર્વા, ફૂલ અને મોદક અર્પણ કરવામાં આવે છે. વિધિપૂર્વક ગણેશજીનું આહ્વાન કરીને પૂજા કરવામાં આવે છે. ગણપતિ ઘરમાં બિરાજમાન હોય ત્યાં સુધી દરરોજ સવારે અને સાંજે આરતી અને ભોગ ધરાવવો શુભ માનવામાં આવે છે.

વિસર્જન સુધી પવિત્રતા જાળવો

ગણપતિ બાપ્પા જેટલા દિવસો સુધી ઘરમાં બિરાજમાન રહે તેટલા દિવસો સુધી પૂજા સ્થળની સ્વચ્છતા અને પવિત્રતાનું ખાસ ધ્યાન રાખવાની પરંપરા છે. ગણેશોત્સવ પૂર્ણ થયા બાદ પરિવારની પરંપરા અને ધાર્મિક વિધિ અનુસાર ગણપતિનું વિસર્જન કરવામાં આવે છે.

નોંધ: મૂર્તિની દિશા અને ઉપરોક્ત નિયમો વાસ્તુશાસ્ત્ર તથા ધાર્મિક માન્યતાઓ પર આધારિત છે. અલગ-અલગ પરંપરાઓમાં નિયમોમાં થોડો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.

આ પણ વાંચો : NSE IPO: શેરબજારમાં આવી શકે છે ઐતિહાસિક IPO! ₹30,000 કરોડના ઈશ્યૂથી બનશે દેશનો સૌથી મોટો IPO?