Morari Bapu Harvard Ram Katha: અમેરિકાની પ્રતિષ્ઠિત હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીમાં મોરારી બાપુની નવ દિવસીય ‘માનસ ગુરુ પ્રસાદ’ રામકથાનું ભવ્ય સમાપન થયું છે. સેન્ડર્સ થિયેટરમાં યોજાયેલી આ રામકથામાં ભારતીય આધ્યાત્મિક પરંપરા, રામચરિતમાનસ, શાસ્ત્રીય ચિંતન અને વૈશ્વિક શૈક્ષણિક જગત વચ્ચે અનોખો સંવાદ જોવા મળ્યો હતો. સમાપન પ્રસંગે મોરારી બાપુએ હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીને ભારતના પવિત્ર અને પ્રાચીન ગ્રંથોના સંરક્ષણ માટે ખાસ અપીલ કરી હતી. તેમણે ચારેય વેદો, રામચરિતમાનસ અને વાલ્મીકિ રામાયણની નકલો હાર્વર્ડમાં સાચવી રાખવા વિનંતી કરી હતી, જેથી આવનારી પેઢીના વિદ્યાર્થીઓ અને સંશોધકોને ભારતીય જ્ઞાનપરંપરાના આ અમૂલ્ય ગ્રંથો ઉપલબ્ધ રહી શકે.

હાર્વર્ડને પવિત્ર ભારતીય ગ્રંથોના સંરક્ષણની અપીલ

મોરારી બાપુની અપીલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ભારતની શાસ્ત્રીય જ્ઞાનપરંપરાને વૈશ્વિક શૈક્ષણિક ક્ષેત્ર સાથે વધુ મજબૂત રીતે જોડવાનો રહ્યો હતો. રામકથા માત્ર આધ્યાત્મિક કાર્યક્રમ બની ન રહે, પરંતુ ભારતીય સાહિત્ય, દર્શન અને સંસ્કૃતિ અંગે વૈશ્વિક સ્તરે સંવાદનું માધ્યમ બને તેવો સંદેશ પણ આ સમગ્ર આયોજનમાંથી મળ્યો. બાપુએ પોતાના સંદેશમાં જણાવ્યું હતું કે, “મૈં પઢને નહીં આયા, મૈં પઢાને નહીં આયા; મૈં પ્રસાદ બાંટને આયા હૂં.” તેમના આ શબ્દોએ રામકથાના મૂળ ભાવ—પ્રેમ, સત્ય, કરુણા અને આધ્યાત્મિક પ્રસાદ—ને ઉજાગર કર્યો હતો.

તુલસી જયંતી પર વિશેષ એવોર્ડ સમારોહ

19 ઑગસ્ટે ગોસ્વામી તુલસીદાસજીની જન્મજયંતી નિમિત્તે હાર્વર્ડના સેન્ડર્સ થિયેટરમાં તુલસી જન્મોત્સવ અને ગ્લોબલ એવોર્ડ્સ સમારોહ યોજાયો હતો. આ પ્રસંગે આયોજકોના જણાવ્યા મુજબ, 16 વર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત ભારતની બહાર તુલસી, વ્યાસ, વાલ્મીકિ અને રત્નાવલી એવોર્ડ્સ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા. કુલ આઠ એવોર્ડ નવ વિદ્વાનો અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા યોગદાનકર્તાઓને આપવામાં આવ્યા. વાલ્મીકિ એવોર્ડ યૂસી બર્કલેના પ્રોફેસર સેલી જે. સુધરલેન્ડ ગોલ્ડમેન, પ્રોફેસર રોબર્ટ પી. ગોલ્ડમેન અને ઓસાકા યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર મડોકા ફુકુઓકાને આપવામાં આવ્યો હતો. વ્યાસ એવોર્ડ કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર જ્હોન સ્ટ્રેટન હોલી, ડૉ. અશ્વિનભાઈ કાંતિભાઈ રાજગોર અને દેવી ચિત્રલેખાને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે તુલસી એવોર્ડ યુટી ઑસ્ટિનના પ્રોફેસર રૂપર્ટ સ્નેલ અને સમુદાયના આગેવાન પિયુષભાઈ મહેતાને આપવામાં આવ્યો હતો. હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર ડાયના એલ. એકને તુલનાત્મક ધર્મના ક્ષેત્રમાં તેમના યોગદાન બદલ રત્નાવલી એવોર્ડથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. સમગ્ર કાર્યક્રમના આયોજનમાં પણ તેમનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન રહ્યું હતું.

ત્રણ દિવસ સુધી શૈક્ષણિક ચર્ચા અને મંથન

રામકથાની સાથે 16થી 18 ઑગસ્ટ દરમિયાન ત્રણ દિવસીય શૈક્ષણિક ચર્ચાઓનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં જાપાન, નેધરલેન્ડ્સ, યુકે અને અમેરિકાના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી આવેલા વિદ્વાનો તથા પ્રેક્ટિશનર્સે ભાગ લીધો હતો. ચર્ચાઓ દરમિયાન ભારતની સાહિત્યિક, દાર્શનિક અને સાંસ્કૃતિક પરંપરાના વિવિધ પાસાઓ પર વિચારવિમર્શ કરવામાં આવ્યો હતો. ભારતમાંથી આવેલા કથાકારો, વિદ્વાનો, સંગીતકારો અને કલાકારો સાથે હાર્વર્ડના શૈક્ષણિક સમુદાયના સભ્યો પણ આ આયોજનમાં જોડાયા હતા.

ભક્તિ અને શાસ્ત્રજ્ઞાનનો વૈશ્વિક સંગમ

‘માનસ ગુરુ પ્રસાદ’ રામકથાએ ભક્તિ, શાસ્ત્રજ્ઞાન, સંગીત અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાનને એક જ મંચ પર લાવ્યા હતા. આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રોતાઓને ભારતીય શાસ્ત્રીય પરંપરાઓ અને રામચરિતમાનસને નજીકથી સમજવાની તક મળી હતી. નવ દિવસીય આ આયોજન દ્વારા રામચરિતમાનસની પરંપરા તેની પરંપરાગત સીમાઓથી આગળ વૈશ્વિક શૈક્ષણિક જગત સુધી પહોંચી હતી. સાથે જ મોરારી બાપુના ઉપદેશોમાં રહેલા સત્ય, પ્રેમ અને કરુણા જેવા સાર્વત્રિક મૂલ્યોનો સંદેશ પણ વૈશ્વિક શ્રોતાઓ સુધી પહોંચ્યો હતો.

“સત્ય, પ્રેમ અને કરુણાના મૂલ્યો સાથે લોકો જોડાયા”

રામકથાના મુખ્ય આયોજક પાવન પોપટ OBEએ જણાવ્યું હતું કે નવ દિવસીય રામકથાના સમાપન સમયે હૃદય કૃતજ્ઞતાથી ભરાઈ ગયા હતા. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સત્ય, પ્રેમ અને કરુણા જેવા સાર્વત્રિક મૂલ્યોની પૃષ્ઠભૂમિમાં વિદ્વાનો, શ્રદ્ધાળુઓ અને વિશાળ સમુદાયના સભ્યો ખુલ્લા મનથી શીખવા અને સમજવા માટે એકત્ર થયા હતા. આ રીતે હાર્વર્ડમાં યોજાયેલી મોરારી બાપુની નવ દિવસીય રામકથા માત્ર ધાર્મિક કાર્યક્રમ પૂરતી સીમિત ન રહી, પરંતુ ભારતીય જ્ઞાનપરંપરા અને વૈશ્વિક શૈક્ષણિક જગત વચ્ચેના સંવાદનું મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બની રહી.