India Coal Import: દેશમાં ઘરેલું કોલસાનું ઉત્પાદન વધતાં આયાતમાં 5.83%નો ઘટાડો, ઑગસ્ટમાં 104.57 મિલિયન ટન કોલસો આયાત થયો

India Coal Import: દેશમાં કોલસાનું ઘરેલું ઉત્પાદન વધારવા અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના સરકારના પ્રયાસોની અસર જોવા મળી રહી છે.
Nisha Parmar
Nisha ParmarUpdated on: 01 Nov 2026 04:14 PM IST
India Coal Import: દેશમાં ઘરેલું કોલસાનું ઉત્પાદન વધતાં આયાતમાં 5.83%નો ઘટાડો, ઑગસ્ટમાં 104.57 મિલિયન ટન કોલસો આયાત થયોIndia Coal Import: દેશમાં ઘરેલું કોલસાનું ઉત્પાદન વધતાં આયાતમાં 5.83%નો ઘટાડો, ઑગસ્ટમાં 104.57 મિલિયન ટન કોલસો આયાત થયો

India Coal Import

India Coal Import: દેશમાં કોલસાનું ઘરેલું ઉત્પાદન વધારવા અને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાના સરકારના પ્રયાસોની અસર જોવા મળી રહી છે. ઑગસ્ટ 2026માં ભારતની કોલસાની આયાત વાર્ષિક ધોરણે 5.83 ટકા ઘટીને 104.57 મિલિયન ટન રહી હતી. ગયા વર્ષે ઑગસ્ટમાં આ આંકડો 111.05 મિલિયન ટન હતો. કોલસા મંત્રાલયે રવિવારે જાહેર કરેલા સત્તાવાર નિવેદનમાં આ માહિતી આપી હતી.

મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, એક વર્ષમાં કોલસાની કુલ આયાતમાં 6.48 મિલિયન ટનનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ઘરેલું કોલસાની ઉપલબ્ધતામાં સુધારો અને સપ્લાય ચેઇન વધુ મજબૂત બનવાને કારણે આ ઘટાડો શક્ય બન્યો હોવાનું જણાવાયું છે.

વીજળી ક્ષેત્રમાં પણ આયાતી કોલસાની માંગ ઘટી

વીજ ઉત્પાદન ક્ષેત્રમાં પણ આયાતી કોલસા પરની નિર્ભરતા ઓછી થઈ છે. ઑગસ્ટ 2026માં વીજ ઉત્પાદન મથકો દ્વારા કરવામાં આવેલી કોલસાની આયાત 6.39 ટકા ઘટીને 21.32 મિલિયન ટન રહી હતી. ઑગસ્ટ 2025માં આ જ આંકડો 22.77 મિલિયન ટન હતો.

કોલસા મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે સરકાર ઘરેલું કોલસા આધારિત વીજ મથકોમાં આયાતી કોલસાનું મિશ્રણ કરવાની જરૂરિયાત ઘટાડવા પર સતત ભાર મૂકી રહી છે. ખાસ કરીને ઘરેલું કોલસાથી ચાલતા વીજ મથકોમાં બ્લેન્ડિંગ માટે આયાત કરવામાં આવતા કોલસાની માંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.

આ શ્રેણીમાં આયાત 35.23 ટકા ઘટીને 3 મિલિયન ટન રહી હતી, જ્યારે ગયા વર્ષે તે 4.64 મિલિયન ટન હતી.

આયાતી કોલસાથી ચાલતા વીજ મથકોમાં થોડો વધારો

બીજી તરફ, આયાતી કોલસાનો ઉપયોગ કરવા માટે જ તૈયાર કરવામાં આવેલા વીજ મથકોમાં કોલસાની આયાતમાં નજીવો વધારો નોંધાયો હતો. ઑગસ્ટ 2026માં આ મથકોની આયાત 0.98 ટકા વધીને 18.31 મિલિયન ટન થઈ હતી. ગયા વર્ષે આ આંકડો 18.13 મિલિયન ટન હતો.

દેશના કુલ કોલસા વપરાશમાં આયાતી કોલસાનો હિસ્સો પણ ઘટીને 19.30 ટકા થયો છે. ઑગસ્ટ 2025માં આ હિસ્સો 21.20 ટકા હતો. એટલે કે એક વર્ષમાં આયાતી કોલસાના હિસ્સામાં 1.90 ટકાના બદલે 1.90 ટકા-પોઇન્ટનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

સ્ટીલ ઉદ્યોગ માટે કોકિંગ કોલની આયાતમાં પણ ઘટાડો

સ્ટીલ ઉદ્યોગમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કોકિંગ કોલની આયાતમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે. ઑગસ્ટ 2026માં કોકિંગ કોલની આયાત 4.18 ટકા ઘટીને 27.30 મિલિયન ટન રહી હતી. એક વર્ષ પહેલાં આ જ સમયગાળામાં 28.49 મિલિયન ટન કોકિંગ કોલ આયાત કરવામાં આવ્યો હતો.

જોકે, કોલસા મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઘરેલું કોકિંગ કોલની ગુણવત્તા અને ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત હોવાથી સ્ટીલ ઉદ્યોગની વિશિષ્ટ જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે આયાત હજુ પણ જરૂરી છે.

કોલસાની ઘરેલું સપ્લાય વધારવા સરકારના પ્રયાસો

કોલસા મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ઘરેલું ઉત્પાદન અને પુરવઠો વધારવા માટે અનેક પગલાં લેવામાં આવી રહ્યાં છે. તેમાં કોલસાનું ઉત્પાદન વધારવું, ફર્સ્ટ માઇલ કનેક્ટિવિટી (FMC) મજબૂત બનાવવી, પરિવહન અને કોલસા નિકાસ માટેના માળખામાં સુધારો કરવો તથા થર્મલ પાવર પ્લાન્ટમાં કોલસાના ભંડાર પર સતત નજર રાખવાનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત કોલ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (CIL), તેની સહાયક કંપનીઓ અને રેલવે મંત્રાલય સાથે મળીને વીજ મથકો સુધી સમયસર અને પૂરતો કોલસો પહોંચે તે માટે સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રયાસોથી ઘરેલું કોલસાના પુરવઠાની વિશ્વસનીયતા વધશે, બિનજરૂરી આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને દેશભરમાં વીજ ઉત્પાદન સતત જાળવી રાખવામાં મદદ મળશે.

આ પણ વાંચો : UPI RECORD: ઑક્ટોબરમાં દરરોજ ₹1 લાખ કરોડથી વધુનું ટ્રાન્ઝેક્શન, કુલ ચુકવણી ₹31.53 લાખ કરોડે પહોંચી

AUTHOR
Nisha Parmar

Nisha Parmar

Author details are not available.