Porbandar: બરડા અભયારણ્યના માલધારીઓ માટે મુખ્યમંત્રીની મોટી જાહેરાત, કુટુંબ દીઠ મળશે રૂ. 15 લાખ

Barda Sanctuary Maldhari Relocation Scheme: વન્યજીવોના સંરક્ષણ અને માનવ-વન્યજીવ ઘર્ષણ અટકાવવાના હેતુથી રાજ્ય સરકારે બરડા અભયારણ્યમાં વસતા માલધારી પરિવારોના સ્વૈચ્છિક સ્થળાંતર માટે મહત્વપૂર્ણ યોજના જાહેર કરી છે. 77મા વન મહોત્સવ પ્રસંગે પોરબંદરમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે આ જાહેરાત કરી હતી. યોજના હેઠળ નેશનલ ટાઇગર કન્ઝર્વેશન ઓથોરિટી (NTCA)ની માર્ગદર્શિકા અનુસાર પાત્ર માલધારી પરિવારને કુટુંબ દીઠ રૂ. 15 લાખની સહાય આપવામાં આવશે.

કુટુંબ દીઠ રૂ. 15 લાખની સહાય

રાજ્ય સરકારની જાહેરાત મુજબ, સ્થળાંતર માટે સંમત થનારા પાત્ર માલધારી પરિવારોને રૂ. 15 લાખની સહાય એકસાથે ચૂકવવામાં આવશે. સ્વૈચ્છિક સ્થળાંતર પૂર્ણ થયા બાદ બરડા વિસ્તારમાં તેમના અન્ય હક્ક-હિત માન્ય રહેશે નહીં અને આ યોજના હેઠળ વધારાની સહાય ચૂકવવામાં આવશે નહીં. સહાય માટે કુટુંબની વ્યાખ્યા NTCAની માર્ગદર્શિકા મુજબ નક્કી કરવામાં આવશે.

આવાસ માટે 100 ચોરસ વારનો પ્લોટ વિનામૂલ્યે

સ્થળાંતરિત થનારા પરિવારોને રાજ્ય સરકારની યોજના મુજબ રહેઠાણ માટે નિયમોને આધીન 100 ચોરસ વારનો પ્લોટ વિનામૂલ્યે ફાળવવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. આ માટે અભયારણ્ય અને ઇકો-સેન્સિટિવ ઝોનની હદ બહાર, તેમજ મહાનગરપાલિકા અને નગરપાલિકાની હદથી નિર્ધારિત અંતર બહાર આવેલા વિસ્તારમાં ગામની નજીક જમીન ફાળવી શકાશે. જે પરિવારો પાસે માલઢોર હશે, તેમને માંગણી મુજબ 100 ચોરસ વાર સુધીનો અલગ પ્લોટ બજારકિંમત પ્રમાણે ફાળવવાની જોગવાઈ પણ છે. આ પ્લોટની કિંમત પરિવારને મળનારી રૂ. 15 લાખની સહાયમાંથી બાદ કરીને બાકીની રકમ ચૂકવવામાં આવશે.

શિક્ષણ, આરોગ્ય અને રોજગારીની તકોનો હેતુ

સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, સ્થળાંતરિત પરિવારોને વિકાસલક્ષી યોજનાઓનો લાભ મળે અને શિક્ષણ, આરોગ્ય તથા રોજગારીની વધુ તકો ઉપલબ્ધ થાય તેવો આ યોજનાનો હેતુ છે. પરિવારોને સામાજિક જીવનની મુખ્યધારા સાથે જોડવા અને જીવનનિર્વાહની સુવિધાઓ સુધારવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

અમલીકરણ માટે રાજ્ય અને જિલ્લા કક્ષાની સમિતિઓ

યોજનાના અમલીકરણની સમીક્ષા અને માર્ગદર્શન માટે વન અને પર્યાવરણ વિભાગના અગ્ર સચિવની અધ્યક્ષતામાં રાજ્યકક્ષાની સમિતિ રચવામાં આવી છે. આ સમિતિમાં વન વિભાગ, વન્યજીવ સંરક્ષણ અને સમાજ કલ્યાણ વિભાગના અધિકારીઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત, સંબંધિત જિલ્લા કલેક્ટરની અધ્યક્ષતામાં જિલ્લા કક્ષાની સમિતિ બનાવવામાં આવી છે. આ સમિતિ પરિવારોની સંખ્યા, જરૂરી દસ્તાવેજો અને સ્થળાંતર માટે પાત્ર પરિવારોની વિગતોની ચકાસણી કરશે.

સિંહોના સંરક્ષણ અને માનવ-વન્યજીવ ઘર્ષણ ઘટાડવાનો પ્રયાસ

પોરબંદર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં ફેલાયેલું 192.31 ચોરસ કિલોમીટરનું બરડા અભયારણ્ય એશિયાઈ સિંહોના બીજા રહેઠાણ તરીકે વિકસિત થઈ રહ્યું છે. રાજ્ય સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, માલધારી પરિવારોનું સ્વૈચ્છિક સ્થળાંતર થવાથી વન્યજીવો માટે વધુ વિસ્તાર ઉપલબ્ધ થઈ શકશે અને માનવ-વન્યજીવ ઘર્ષણ ઘટાડવામાં મદદ મળશે. આ યોજનાનો અમલ કેવી રીતે થાય છે, પાત્ર પરિવારોને સહાય અને જમીન ક્યારે મળે છે તથા સ્થળાંતર બાદ તેમની જીવનજરૂરિયાતો કેવી રીતે પૂરી થાય છે તે બાબતો મહત્વપૂર્ણ રહેશે.