કલ્પસર પરિયોજનાને નવી ગતિઃ ભારત-નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચે બે મહત્વપૂર્ણ MoU

Kalpasar Project MoU: ગુજરાતની મહત્ત્વાકાંક્ષી કલ્પસર પરિયોજનાને સાકાર કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે. 24 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાઈ રહેલા 9મા ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ વોટર વીક (IIWW) 2026 દરમિયાન ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચે કલ્પસર પરિયોજના માટે ટેકનિકલ સહયોગ અને ક્ષમતાવર્ધન અંગે બે મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી કરારો (MoU) થયા છે. કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ સહયોગનો હેતુ કલ્પસર પ્રોજેક્ટ સાથે સંકળાયેલા વિવિધ ટેકનિકલ પાસાઓમાં નેધરલેન્ડ્સની નિષ્ણાતીનો લાભ લેવાનો છે. નેધરલેન્ડ્સ જળ વ્યવસ્થાપન અને દરિયાઈ માળખાકીય વિકાસના ક્ષેત્રમાં લાંબા સમયથી કાર્યરત છે.

કેન્દ્રીય અને ગુજરાત સરકાર સાથે મળીને કરશે કામગીરી

આ સહયોગ હેઠળ કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રાલય અને ગુજરાત સરકાર નેધરલેન્ડ્સની સંબંધિત નિષ્ણાત સંસ્થાઓ સાથે મળીને કલ્પસર પરિયોજનાના ટેકનિકલ પાસાઓ પર કામ કરશે. તેમાં હાઇડ્રોલિક અને હાઇડ્રોલોજિકલ મોડેલિંગ, દરિયાકાંઠા અને માળખાકીય ઇજનેરી, આબોહવા પરિવર્તન સામે સ્થિતિસ્થાપકતા, ટેકનિકલ સમીક્ષા, ડિજિટલ ટેકનોલોજી તેમજ તાલીમ અને ક્ષમતાવર્ધન જેવા ક્ષેત્રોનો સમાવેશ થાય છે. 24 સપ્ટેમ્બરે યોજાયેલી ભારત-નેધરલેન્ડ્સની દ્વિપક્ષીય બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા કેન્દ્રીય જલ શક્તિ મંત્રી સી. આર. પાટીલ અને નેધરલેન્ડ્સના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તથા વોટર મેનેજમેન્ટના વાઇસ મિનિસ્ટર જાપ સ્લૂટમેકરએ કરી હતી. બેઠક દરમિયાન કલ્પસર પરિયોજના અંગેના MoUને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું.

મે 2026માં LoI બાદ હવે MoU

કલ્પસર પરિયોજના માટે ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ વચ્ચેનો ટેકનિકલ સહયોગ અગાઉ મે 2026માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની નેધરલેન્ડ્સ મુલાકાત દરમિયાન થયેલા Letter of Intent (LoI) બાદ આગળ વધ્યો છે. હવે બે MoU દ્વારા આ સહયોગને વધુ નક્કર માળખું મળ્યું છે. સરકારી દસ્તાવેજ મુજબ કલ્પસર પરિયોજનામાં ખંભાતના અખાતમાં મીઠા પાણીના જળાશયની પરિકલ્પના સાથે સિંચાઈ અને પરિવહન જેવા ઘટકોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

જળ વ્યવસ્થાપનથી લઈને પરિવહન સુધી લાભની અપેક્ષા

કલ્પસર પરિયોજના ગુજરાત માટે જળ વ્યવસ્થાપન સાથે જોડાયેલી લાંબા ગાળાની મહત્વાકાંક્ષી યોજના છે. પ્રોજેક્ટના અમલીકરણથી પીવાના પાણી, સિંચાઈ, પરિવહન અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં લાભ મળવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ભારત સરકારના જણાવ્યા મુજબ, નેધરલેન્ડ્સની ટેકનિકલ નિષ્ણાતીનો ઉપયોગ કરીને જળ સુરક્ષા, ટકાઉ જળ વ્યવસ્થાપન અને મોટા પાયાના માળખાકીય વિકાસ સાથે જોડાયેલા પડકારો પર કામ કરવામાં આવશે. 9મો ઇન્ડિયા ઇન્ટરનેશનલ વોટર વીક 22થી 26 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાઈ રહ્યો છે અને તેનું મુખ્ય કેન્દ્ર Climate Resilient Water Management છે. નેધરલેન્ડ્સ આ કાર્યક્રમમાં ભાગીદાર દેશ તરીકે પણ જોડાયેલું છે.