Rupal Palli Yatraમાં શ્રદ્ધાનો મહાસાગર, રસ્તાઓ પર ઘીની નદીઓ વહેતી હોય તેવાં અદભુત દૃશ્યો

Rupal Palli Yatra: ગાંધીનગરના રૂપાલમાં નવરાત્રિના નવમા નોરતે વરદાયિની માતાની પલ્લી નીકળી હતી. વર્ષો જૂની પરંપરા મુજબ નીકળેલી આ પલ્લીના દર્શન કરવા લાખો શ્રદ્ધાળુઓ ઉમટી પડ્યા હતા. ભક્તોએ પલ્લી પર શુદ્ધ ઘીનો અભિષેક કરતાં ગામની શેરીઓમાં ઘીની નદીઓ વહેતી હોય તેવાં અદભુત દૃશ્યો સર્જાયાં હતાં. પાંડવકાળ સાથે જોડાયેલી લોકમાન્યતા ધરાવતી આ પરંપરા આજે પણ અઢારે આલમની સહિયારી સેવા અને શ્રદ્ધાથી જીવંત છે.

અઢારે આલમની એકતાનું પ્રતીક છે રૂપાલની પલ્લી

નવરાત્રિ એટલે શક્તિની આરાધનાનું પર્વ અને આસો સુદ નોમના દિવસે રૂપાલની વરદાયિની માતાની પલ્લીનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. ખીજડાના લાકડામાંથી તૈયાર થતો પલ્લીરથ માત્ર ધાર્મિક પ્રતીક જ નહીં, પરંતુ ગામના વિવિધ સમાજોની એકતા અને સર્વધર્મ સમભાવનું પણ પ્રતીક છે.

પલ્લીની તૈયારીમાં ગામના અલગ-અલગ સમાજના લોકો પોતાની પરંપરાગત સેવા આપે છે. વાલ્મીકિ સમાજ ખીજડાનું લાકડું લાવે છે, વાળંદ સમાજ વરખડાના સોટાથી પલ્લીને શણગારે છે, કુંભાર સમાજ માટીના કુંડા તૈયાર કરે છે, પિંજારા સમાજ કપાસ પૂરો પાડે છે, પંચાલ સમાજ લાકડાના ખીલા આપે છે, માળી સમાજ ફૂલહારથી માતાજીને શણગારે છે અને બ્રાહ્મણ સમાજ પ્રસાદ તૈયાર કરે છે.

પલ્લી તૈયાર થયા બાદ તેમાં માતાજીની છબી અને ગોખની સ્થાપના કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ધાર્મિક વિધિપૂર્વક પલ્લીની પૂજા કરીને યાત્રા માટે તૈયાર કરવામાં આવે છે.

પાંડવો સાથે જોડાયેલી છે પલ્લીની લોકવાયકા

રૂપાલની પલ્લીની પરંપરા પાંડવકાળ સાથે જોડાયેલી હોવાનું માનવામાં આવે છે. લોકવાયકા મુજબ, પાંડવોના બાર વર્ષના વનવાસ અને એક વર્ષના અજ્ઞાતવાસ દરમિયાન તેઓ રૂપાલના જંગલ વિસ્તારમાં આવ્યા હતા. અહીં વરખડાના વૃક્ષ નીચે તેમણે પોતાનાં શસ્ત્રો સંતાડ્યાં હતાં અને શસ્ત્રોની રક્ષા માટે વરદાયિની માતાની પ્રાર્થના કરી હતી.

યુદ્ધમાં વિજય મેળવ્યા બાદ પાંડવો, શ્રીકૃષ્ણ અને દ્રૌપદીએ આસો સુદ નોમના દિવસે માતાજીની સોનાની પલ્લી બનાવી હોવાની માન્યતા છે. પલ્લી પર પાંચ કુંડની સ્થાપના કરીને ગામમાં યાત્રા કાઢવામાં આવી હતી અને પંચબલી યજ્ઞ પણ કરવામાં આવ્યો હોવાની લોકવાયકા પ્રચલિત છે.

માનતા પૂર્ણ થતાં ભક્તો ચઢાવે છે શુદ્ધ ઘી

રૂપાલની પલ્લીની સૌથી વિશેષ પરંપરા પલ્લી પર ઘી ચઢાવવાની છે. માન્યતા મુજબ, મનોકામના પૂર્ણ થયા બાદ શ્રદ્ધાળુઓ માતાજીની પલ્લી પર શુદ્ધ ઘીનો અભિષેક કરે છે. આ માટે ગુજરાત સહિત દૂરદૂરથી ભક્તો ઘીનાં પીપડાં અને વાસણો લઈને રૂપાલ પહોંચે છે.

દર વર્ષે લાખો શ્રદ્ધાળુઓ પલ્લીનાં દર્શન કરે છે. પલ્લી પર અંદાજે ચારથી પાંચ લાખ કિલો ઘી ચઢાવવામાં આવતું હોવાનું માનવામાં આવે છે. બાળકના જન્મ બાદ માતાજીની પલ્લીનાં દર્શન કરાવવાની પણ અહીં વિશેષ માન્યતા છે.

પલ્લી યાત્રા દરમિયાન મહિલાઓ માથે ઘડુલિયા લઈને ગરબા કરે છે, જ્યારે યુવાનો પલ્લીને એક ચોકમાંથી બીજા ચોક સુધી લઈ જાય છે. માતાજીના જયઘોષ વચ્ચે ભક્તો પલ્લીનાં દર્શન કરીને પોતાની શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરે છે.

શેરીઓમાં ઘીની નદીઓ વહેતી હોય તેવાં દૃશ્યો

રૂપાલની શેરીઓમાંથી પલ્લી પસાર થતી જાય છે તેમ તેમ ભક્તો તેના પર ઘી ચઢાવતા જાય છે. પરિણામે રસ્તાઓ પર ઘી વહેતું જોવા મળે છે અને જાણે ઘીની નદીઓ વહેતી હોય તેવાં અદભુત દૃશ્યો સર્જાય છે. આ અનોખી પરંપરા રૂપાલની પલ્લીને ગુજરાતના અન્ય ધાર્મિક ઉત્સવોથી અલગ ઓળખ આપે છે.

શ્રદ્ધાળુઓ આ પરંપરાને માતાજી પ્રત્યેની આસ્થા અને માનતા પૂર્ણ થયાની અભિવ્યક્તિ તરીકે જુએ છે. પલ્લીનાં દર્શન કરવા માટે મોટી સંખ્યામાં ભક્તો આખી રાત ગામમાં ઉમટી પડે છે.

શ્રદ્ધા સાથે એકતા અને સર્વધર્મ સમભાવનો સંદેશ

રૂપાલની પલ્લી માત્ર ધાર્મિક શ્રદ્ધાનું કેન્દ્ર નથી, પરંતુ ગામના વિવિધ સમાજોને એકસાથે જોડતી પરંપરા પણ છે. પલ્લી બનાવવાથી લઈને માતાજીના શણગાર અને પ્રસાદની તૈયારી સુધી દરેક સમાજ પોતાની રીતે સેવા આપે છે. આ સહિયારો પ્રયાસ સામાજિક એકતા અને પરસ્પર સહકારનું ઉદાહરણ રજૂ કરે છે.

પાંડવકાળથી ચાલી આવતી હોવાની લોકમાન્યતા ધરાવતી રૂપાલની પલ્લી આજે પણ લાખો ભક્તોની આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. માતાજીના જયઘોષ, ઘીનો અભિષેક અને અઢારે આલમની સહિયારી સેવા આ પરંપરાને ગુજરાતની આગવી ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક ઓળખ બનાવે છે.

આ પણ વાંચો : Vadodara Navratri Festivalમાં લોકશાહી માટે મહાશપથ, 75 હજારથી વધુ લોકોએ લીધો સંકલ્પ