India Nuclear Weapons: વૈશ્વિક સુરક્ષા અને હથિયારો પર નજર રાખતી સંસ્થા  SIPRIની તાજેતરની રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતે ઓછામાં ઓછા 12 પરમાણુ વોરહેડ્સને ઓપરેશનલ સ્થિતિમાં તહેનાત કર્યા છે. રિપોર્ટ મુજબ જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં ભારત પાસે કુલ 190 પરમાણુ વોરહેડ્સ છે.

રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે આ 12 વોરહેડ્સ મિસાઇલ, લડાકૂ વિમાન અથવા પરમાણુ ક્ષમતા ધરાવતી પનડુબ્બીઓ સાથે જોડાયેલા છે અથવા એવા સૈન્ય મથકો પર રાખવામાં આવ્યા છે જ્યાંથી જરૂર પડ્યે તરત ઉપયોગ કરી શકાય. SIPRI અનુસાર, ભારતની પરંપરાગત નીતિ મુજબ પરમાણુ હથિયારો અને તેમની ડિલિવરી સિસ્ટમ અલગ રાખવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે તેમાં ફેરફારના સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે.

રિપોર્ટમાં ભારતની સમુદ્રી પરમાણુ ક્ષમતાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં જણાવાયું છે કે પરમાણુ મિસાઇલ લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવતી બે પનડુબ્બીઓ – INS Arighat અને INS Aridhaman – ઓપરેશનલ બની ચૂકી છે. આ પનડુબ્બીઓ લાંબા સમય સુધી સમુદ્રમાં રહી જવાબી પરમાણુ હુમલાની ક્ષમતા જાળવી શકે છે.

SIPRIના અંદાજ મુજબ પાકિસ્તાન પાસે આશરે 170 પરમાણુ વોરહેડ્સ છે, પરંતુ તેમાંથી કોઈ પણ હાલમાં ઓપરેશનલ તહેનાતીમાં નથી. રિપોર્ટમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પોતાની પરમાણુ ક્ષમતામાં ઝડપથી વધારો કરી રહ્યું છે.

આ સાથે, ઇન્ટરનેશનલ કેમ્પેન ટુ એબોલીસ ન્યુક્લિયર વેપન્સ (ICAN)ની એક રિપોર્ટ અનુસાર વર્ષ 2025 દરમિયાન વિશ્વભરમાં પરમાણુ હથિયારો પર કુલ 119 અબજ ડોલરનો ખર્ચ થયો હતો. તેમાં અમેરિકા, ચીન અને રશિયા સૌથી આગળ રહ્યા, જ્યારે ભારતે અંદાજે 2.8 અબજ ડોલર ખર્ચ્યા હોવાનું જણાવાયું છે.

ભારતે આ દાવાઓ અંગે કોઈ સત્તાવાર વિગતવાર પ્રતિસાદ આપ્યો નથી, પરંતુ રિપોર્ટથી દક્ષિણ એશિયાની વ્યૂહાત્મક સુરક્ષા ચર્ચાઓ ફરી તેજ બની છે.