Russia Su-57 Offer to India: ભારતીય વાયુસેનાની Fifth Generation Fighter Aircraftના સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટની શોધ વચ્ચે રશિયાએ ભારતને એક મોટો અને વ્યૂહાત્મક ઓફર આપ્યો છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને જણાવ્યું છે કે રશિયા પોતાના અત્યાધુનિક Sukhoi Su-57 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટની માત્ર સપ્લાય જ નહીં, પરંતુ ભારત સાથે સંયુક્ત વિકાસ (Joint Development), સ્થાનિક ઉત્પાદન (Local Manufacturing) અને મહત્વપૂર્ણ ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર માટે પણ તૈયાર છે.

ચીન-પાકિસ્તાનની વધતી નજીકતા વચ્ચે રશિયાનું પગલું
આ ઓફર એવા સમયે સામે આવ્યો છે જ્યારે ચીન અને પાકિસ્તાન વચ્ચે રક્ષા ક્ષેત્રે સહકાર સતત વધી રહ્યો છે. અહેવાલો મુજબ પાકિસ્તાન ટૂંક સમયમાં ચીનના J-35AE સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ મેળવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આ સ્થિતિમાં ભારતીય વાયુસેનાની પાસે હજુ સુધી કોઈ પણ પાંચમી પેઢીનું સ્ટીલ્થ ફાઇટર વિમાન નથી, જેના કારણે ક્ષેત્રીય શક્તિ સંતુલન અંગે ચર્ચાઓ તેજ બની છે. ભારતનો સ્વદેશી AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) પ્રોજેક્ટ હજુ વિકાસના તબક્કામાં છે અને તે 2030ના દાયકાના મધ્ય પહેલા સેવામાં જોડાય તેવી શક્યતા ઓછી છે. તેથી તાત્કાલિક જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે ભારત વિદેશી વિકલ્પો પર પણ વિચાર કરી રહ્યું છે.

પુતિને શું કહ્યું?
આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં પુતિને જણાવ્યું કે, "અમે ભારતને Su-57 સપ્લાય કરવા અને સાથે મળીને તેનું ઉત્પાદન કરવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છીએ. અમારી તરફથી કોઈ મર્યાદા નથી." રશિયાનો દાવો છે કે ભારતને ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર સહિતનો વ્યાપક સહયોગ આપવામાં આવશે. સામાન્ય રીતે પશ્ચિમી દેશો અદ્યતન હથિયારોની નિકાસ વખતે ટેક્નોલોજી શેરિંગ પર નિયંત્રણ રાખતા હોય છે, જ્યારે રશિયા વધુ ખુલ્લી ભાગીદારીની વાત કરી રહ્યું છે.

2018માં પણ મળ્યો હતો સમાન પ્રસ્તાવ
રશિયાએ વર્ષ 2018માં પણ ભારતને FGFA (Fifth Generation Fighter Aircraft) પ્રોજેક્ટ હેઠળ Su-57 આધારિત વિમાનના સંયુક્ત વિકાસનો પ્રસ્તાવ આપ્યો હતો. જોકે તે સમયે ભારતીય વાયુસેના સ્ટીલ્થ ક્ષમતા અને ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફરને લઈને સંપૂર્ણપણે સંતુષ્ટ નહોતી અને ભારતે પ્રોજેક્ટમાંથી પોતાને અલગ રાખ્યું હતું. હવે રશિયા દાવો કરી રહ્યું છે કે અગાઉના તમામ મુદ્દાઓને ઉકેલી શકાય છે અને ભારતની જરૂરિયાત મુજબ સહયોગ આપવામાં આવશે.

F-35 સામે Su-57?
અમેરિકાએ પણ ભારતને પોતાના અત્યાધુનિક F-35 Lightning II સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટનો ઓફર આપ્યો હતો. હવે પ્રશ્ન એ છે કે ભારત અમેરિકાના F-35 તરફ આગળ વધશે કે પછી રશિયાના Su-57 પર ફરીથી વિચાર કરશે. વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આધુનિક હવાઈ યુદ્ધમાં સ્ટીલ્થ ટેક્નોલોજી અને રડારથી બચવાની ક્ષમતા નિર્ણાયક બની રહી છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત માટે આગામી નિર્ણય વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વનો રહેશે.