Iran-America Deal: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવને ઘટાડવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સે જણાવ્યું હતું કે, બંને પક્ષોએ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પ્રસ્તાવિત શાંતિ કરાર પર ડિજિટલી હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર પર શુક્રવારે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના જિનીવામાં ઔપચારિક રીતે હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. ત્યારબાદ અમલમાં આવશે.

ઈરાનને આર્થિક સહાય-પ્રતિબંધોમાં રાહત ક્યારે મળશે?
ઉપરાષ્ટ્રપતિ વાન્સે એક ન્યૂઝ ચેનલ સાથે વાત કરતા કહ્યું કે, કરાર હેઠળ ઈરાનને કોઈપણ પ્રકારની આર્થિક રાહત અથવા પ્રતિબંધોમાં રાહત ત્યારે જ મળશે જો તે તેની પ્રતિબદ્ધતાઓ પૂર્ણ કરશે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે, ઈરાનને હજુ સુધી કોઈ ભંડોળ આપવામાં આવ્યું નથી અને આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે કામગીરી પર આધારિત હશે.

વાન્સના મતે, જો ઈરાન તેના સમૃદ્ધ પરમાણુ સામગ્રીના ભંડારને ઘટાડવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિરીક્ષણ શાસનને સ્વીકારવા જેવા પગલાં લેશે, તો અમેરિકા પ્રતિબંધોમાં રાહત પર વિચાર કરશે. તેમણે કહ્યું કે, આ કરારનો હેતુ ઈરાનને વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં ફરીથી જોડાવાની તક આપવાનો છે, જો તે કરારની શરતોનું પાલન કરે.

ઔપચારિક હસ્તાક્ષર પછી જ કરાર જાહેર થશેઃ ટ્રમ્પ
આ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું કે, શુક્રવારે ઔપચારિક હસ્તાક્ષર પછી કરારનો સંપૂર્ણ ટેક્સ્ટ જાહેર કરવામાં આવશે. તેમણે એમ પણ માહિતી આપી હતી કે, ઉપરાષ્ટ્રપતિ વાન્સ હસ્તાક્ષર સમારોહમાં હાજરી આપશે. જો કે, તેમની પોતાની હાજરી હજુ સુધી પુષ્ટિ થઈ નથી. ટ્રમ્પે આ કરારને એક મહાન કરાર ગણાવ્યો છે, જે પ્રદેશમાં શાંતિ અને સ્થિરતા લાવશે. તેમનો દાવો છે કે, તેના અમલીકરણ પછી પ્રાદેશિક વેપાર અને ઉર્જા પુરવઠાને મોટો ફાયદો થશે અને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવને ઘટાડવામાં મદદ મળશે. ટ્રમ્પે એમ પણ કહ્યું કે, શુક્રવાર સુધીમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ખુલી જશે.

આ કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય શું છે?
ફ્રાન્સના એવિયન-લેસ-બેન્સમાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથે વાત કરતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે, ‘આ કરાર પર સંપૂર્ણ હસ્તાક્ષર થઈ ગયા છે અને સ્ટ્રેટ આંશિક રીતે ખુલ્લો છે.’ તેમણે કહ્યું કે, આ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગ શુક્રવાર સુધીમાં સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો થઈ જશે, જે વૈશ્વિક શિપિંગ અને ઉર્જા પુરવઠાને પુનઃસ્થાપિત કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હશે. આ પ્રારંભિક કરારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આ ક્ષેત્રમાં નાજુક યુદ્ધવિરામને મજબૂત બનાવવાનો અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાનો માર્ગ મોકળો કરવાનો છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વૈશ્વિક તેલ અને ગેસ પુરવઠા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જો કે, કરાર પર ઔપચારિક હસ્તાક્ષર થયા પછી જ સ્ટ્રેટ ખોલવામાં આવશે.

અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે વધુ વાટાઘાટો ચાલુ રહેશેઃ અરાઘચી
આ દરમિયાન ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચીએ જણાવ્યું હતું કે, શુક્રવારના સમારોહ પછી પણ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધુ વાટાઘાટો ચાલુ રહેશે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ભૂતકાળના અનુભવો અને અમેરિકા દ્વારા કથિત વચનોના ભંગને ધ્યાનમાં રાખીને ઈરાન અત્યંત સાવધાની સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે, તેહરાન આ કરાર દ્વારા દેશ માટે મહત્તમ આર્થિક લાભો સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ કરશે.