અમદાવાદ: ખાતે મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત વધુ એક મહત્વપૂર્ણ એન્જિનિયરિંગ સિદ્ધિ હાંસલ કરવામાં આવી છે। રેલવે મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર મણિનગર વિસ્તારમાં અમદાવાદ-વડોદરા રેલવે લાઇન ઉપર માત્ર 22 દિવસમાં પાંચ પ્રીકાસ્ટ-પ્રેસ્ટ્રેસ્ડ હેવી પોર્ટલ બીમ સફળતાપૂર્વક લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે.

આ કામગીરી 8, 13, 19, 24 અને 29 એપ્રિલ, 2026ના રોજ સચોટ આયોજન સાથે સક્રિય ભારતીય રેલવે ટ્રેક ઉપર કરવામાં આવી હતી। સૌથી ભારે બીમનું વજન આશરે 1,360 મેટ્રિક ટન હતું, જેને 8 એપ્રિલે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું। આ કામગીરીને ઓપરેશનલ રેલવે લાઇન ઉપર અત્યાર સુધીની સૌથી ભારે લિફ્ટિંગ કામગીરીમાંની એક માનવામાં આવી રહી છે। બાકીના બીમનું વજન 1,170થી 1,360 મેટ્રિક ટન વચ્ચે હતું.

મણિનગર વિસ્તારમાં બુલેટ ટ્રેનનો એલાઇનમેન્ટ હાલની રેલવે લાઇનો ઉપરથી એલિવેટેડ સ્તરે પસાર થાય છે। અહીંનો ઢાળવાળો અને મર્યાદિત જગ્યા ધરાવતો ડિઝાઇન સ્ટ્રક્ચરલ આયોજન માટે પડકારરૂપ હતો। ઉપરાંત, બે પિયર વચ્ચેનું અંતર લગભગ 30થી 34 મીટર હોવાથી ભાર સહન કરી શકે તેવી મજબૂત પોર્ટલ બીમની જરૂરિયાત ઉભી થઈ હતી.

આ હેવી પોર્ટલ બીમોને એવી રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યા છે કે તે અમદાવાદ-વડોદરા અપ, ડાઉન અને થર્ડ લાઇન સહિત અનેક સક્રિય રેલવે ટ્રેકને સુરક્ષિત રીતે આવરી શકે। તેમના ભારે વજન અને વિશાળ માળખાના કારણે વધુ સ્થિરતા મળે છે અને ટ્રેક એલાઇનમેન્ટમાં ઓછું ડિફ્લેક્શન રહે છે, જે વ્યસ્ત રેલવે કોરિડોરમાં સુરક્ષિત કામગીરી માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.

આ લોન્ચિંગ કામગીરી માટે પ્રથમ વખત 2,200 મેટ્રિક ટન ક્ષમતાવાળી ક્રોલર ક્રેનનો ઉપયોગ સક્રિય ભારતીય રેલવે ટ્રેક ઉપર કરવામાં આવ્યો હતો। દરેક પોર્ટલ બીમને અંદાજે 3.5 કલાકમાં લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો, જે અગાઉની 9 કલાકની પ્રક્રિયા કરતાં ઘણો ઝડપી સમય છે.

રેલવે મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે મર્યાદિત જગ્યા, ઓવરહેડ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન (OHE) અને સક્રિય રેલવે ટ્રેક જેવા પડકારો હોવા છતાં આ કામગીરી અત્યંત ચોકસાઈ, કડક સુરક્ષા ચકાસણી અને સતત મોનિટરિંગ સાથે પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે પોર્ટલ બીમ 34 મીટર લાંબી પ્રીકાસ્ટ કોંક્રીટ સ્ટ્રક્ચર છે, જેનો ક્રોસ-સેક્શન 5.5 મીટર x 4.5 મીટરનો છે। આ બીમોને સાઇટ પર જ પ્રીકાસ્ટ કરીને ભારે ઇન્ટિગ્રેટેડ યુનિટ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.