મિષ્ટી યોજનામાં ગુજરાત દેશનું અગ્રણી રાજ્ય, મેન્ગ્રોવ સંરક્ષણ અને વિકાસમાં બન્યું રાષ્ટ્રીય મોડેલ

દરિયાકાંઠાના પર્યાવરણના સંરક્ષણ અને જળવાયુ પરિવર્તનની અસર સામે લડવામાં ગુજરાત દેશ માટે એક આદર્શ રાજ્ય તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારની મિષ્ટી (MISHTI) યોજના હેઠળ રાજ્યમાં મેન્ગ્રોવના સંરક્ષણ અને વિસ્તરણ માટે નોંધપાત્ર કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. રાજ્ય સરકારે વર્ષોથી સતત પ્રયાસો કરીને છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં આશરે 40 હજાર હેક્ટર વિસ્તારમાં મેન્ગ્રોવનું વાવેતર અને પુનઃસ્થાપન કર્યું છે.

ગુજરાતના પ્રધાન મુખ્ય વન સંરક્ષક (PCCF) ડૉ. જયપાલ સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં મિષ્ટી યોજના હેઠળ થયેલા કુલ કાર્યમાં આશરે 85 ટકા યોગદાન ગુજરાતનું છે. આ કામગીરી વન વિભાગ દ્વારા સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવી છે.

મેન્ગ્રોવ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે કુદરતી સુરક્ષા કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે. તે દરિયાઈ જૈવ વૈવિધ્યને સમૃદ્ધ બનાવે છે, માછીમારીને પ્રોત્સાહન આપે છે અને દરિયાકાંઠે વસતા લોકોની આજીવિકા તેમજ બ્લૂ ઈકોનોમીને મજબૂત બનાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

જામનગરના ખેડૂત ડી.એમ. દાફડાએ જણાવ્યું કે મેન્ગ્રોવના પાંદડાંમાંથી વિકસતા સૂક્ષ્મ જીવ નાના માછલીઓ માટે ખોરાક બને છે, જેના કારણે સમગ્ર દરિયાઈ ફૂડ ચેઇન મજબૂત બને છે.

ગુજરાત હાલમાં દેશનું બીજું સૌથી મોટું મેન્ગ્રોવ આવરણ ધરાવતું રાજ્ય છે. ભારતના કુલ મેન્ગ્રોવ વિસ્તારમાંથી અંદાજે 23.32 ટકા વિસ્તાર ગુજરાતમાં આવેલો છે. રાજ્ય સરકારે વર્ષ 2035 સુધી મેન્ગ્રોવ વિસ્તારને અંદાજે 1,164 ચોરસ કિલોમીટરથી વધારી 1,500 ચોરસ કિલોમીટર સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે. સરકાર, વૈજ્ઞાનિકો અને સ્થાનિક સમુદાયોના સંયુક્ત પ્રયાસોથી ગુજરાત પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને ટકાઉ વિકાસનું સફળ મોડેલ બની રહ્યું છે.