નર્મદા: ગુજરાતમાં Statue of Unity આસપાસના ગામોમાં વસતા આદિવાસી પરિવારોને ઊર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે સરકાર દ્વારા મોટી પહેલ હાથ ધરવામાં આવી છે. આ યોજના હેઠળ લગભગ 1,000 આદિવાસી પરિવારોને બાયોગેસ પ્લાન્ટથી સજ્જ કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાંથી અત્યાર સુધી 665થી વધુ પ્લાન્ટ સ્થાપિત થઈ ચૂક્યા છે.

આ યોજનાની જાહેરાત ગયા વર્ષે Narendra Modiએ એકતા નગર ખાતે યોજાયેલા રાષ્ટ્રીય એકતા દિવસ કાર્યક્રમ દરમિયાન કરી હતી. તેમણે સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટી આસપાસના વિસ્તારોમાં 1,000 આદિવાસી પરિવારો સુધી બાયોગેસ પ્લાન્ટ પહોંચાડવાની જાહેરાત કરી હતી.

આ પ્રોજેક્ટ નર્મદા જિલ્લાના ગરુડેશ્વર તાલુકાની 38 ગ્રામ પંચાયત હેઠળ આવેલા 89 ગામોમાં અમલમાં મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. સમગ્ર યોજનાની દેખરેખ જિલ્લા ગ્રામ વિકાસ એજન્સી (DRDA) દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ઘરેલુ ઊર્જા ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા વધારવાનો છે. બાયોગેસ પ્લાન્ટ દ્વારા જૈવિક કચરાનો ઉપયોગ રસોઈ માટેના ઇંધણ અને કૃષિ માટેના જૈવિક ખાતર તરીકે થઈ રહ્યો છે.

યોજનાની સંપૂર્ણ કિંમત સરકાર દ્વારા ઉઠાવવામાં આવી રહી છે, જ્યારે લાભાર્થી પરિવારોને પ્લાન્ટ માટે જરૂરી ખાડા ખોદવા માટે શ્રમદાન કરવાનું રહેશે.

Waghpura ગામની રહેવાસી રવિના તડવીએ જણાવ્યું હતું કે બાયોગેસ પ્લાન્ટ શરૂ થયા બાદ હવે એલપીજી સિલિન્ડરની ચિંતા રહી નથી અને સતત સ્વચ્છ ઇંધણ મળી રહ્યું છે. સાથે જ પ્લાન્ટમાંથી નીકળતો કચરો ઉત્તમ જૈવિક ખાતર તરીકે ઉપયોગમાં લેવાઈ રહ્યો છે, જેના કારણે ખેતી ઉત્પાદનમાં પણ વધારો થયો છે.

સ્થાનિક રહેવાસી ચંદુ તડવીએ જણાવ્યું હતું કે અગાઉ મહિલાઓને ખેતરમાં કામ કર્યા બાદ લાકડું એકત્ર કરવા માટે લાંબા અંતર સુધી જવું પડતું હતું. પરંપરાગત ચૂલ્હામાંથી નીકળતા ધુમાડાથી આંખોને નુકસાન થતું હતું, પરંતુ હવે બાયોગેસના ઉપયોગથી મહિલાઓને ધુમાડાથી મુક્તિ મળી છે અને રસોઈ માટે તેઓ આત્મનિર્ભર બન્યા છે.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, બાયોગેસ પ્લાન્ટમાંથી નીકળતી સ્લરીનો ઉપયોગ જૈવિક ખાતર તરીકે થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે રાસાયણિક ખાતરો પરની નિર્ભરતા પણ ઘટી રહી છે. બાકી રહેલા પ્લાન્ટોનું કામ પણ ઝડપથી પૂર્ણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.