Mental Health: ‘કેટલાક દર્દ દેખાતા નથી’, માનસિક પીડા સાથે જોડાયેલી 5 મોટી ગેરમાન્યતાઓ, જાણો હકીકત

Mental Health: માનસિક સ્વાસ્થ્ય આપણા જીવનનો એટલો જ મહત્વનો હિસ્સો છે જેટલું શારીરિક સ્વાસ્થ્ય. તેમ છતાં માનસિક સમસ્યાઓ અને ખાસ કરીને આત્મહત્યા જેવા સંવેદનશીલ વિષયને લઈને સમાજમાં આજે પણ અનેક ગેરમાન્યતાઓ અને સંકોચ જોવા મળે છે. ઘણી વખત માનસિક પીડામાંથી પસાર થઈ રહેલી વ્યક્તિ ખુલ્લેઆમ પોતાની વાત કરી શકતી નથી અને આસપાસના લોકો પણ તેના સંકેતોને ગંભીરતાથી લેતા નથી. રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય મિશન, ઉત્તર પ્રદેશ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર શેર કરવામાં આવેલી માહિતીના આધારે જાણીએ આત્મહત્યા સાથે જોડાયેલી પાંચ સામાન્ય ગેરમાન્યતાઓ અને તેની હકીકત.

Myth 1: આત્મહત્યાની વાત કરનાર વ્યક્તિ ખરેખર એવું કરવા માંગતી નથી

હકીકત: ઊંડી માનસિક અને ભાવનાત્મક પીડામાંથી પસાર થતી વ્યક્તિ સીધી અથવા પરોક્ષ રીતે પોતાની પરેશાની અથવા આત્મહત્યાના વિચારો વ્યક્ત કરી શકે છે. તેથી આવી કોઈપણ વાત કે સંકેતને મજાક સમજીને અવગણવો નહીં. વ્યક્તિની વાતને ગંભીરતાથી સાંભળવી અને તેની સાથે રહેવું જરૂરી છે.

Myth 2: આત્મહત્યા વિશે પૂછવાથી વ્યક્તિના મનમાં એવો વિચાર આવી શકે છે

હકીકત: સંવેદનશીલતા અને કોઈપણ પ્રકારના નિર્ણય વિના સીધી વાતચીત કરવાથી વ્યક્તિને પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરવાની તક મળી શકે છે. ઘણી વખત પરેશાન વ્યક્તિને તરત ઉકેલ કરતાં પહેલાં માત્ર તેની વાત ધ્યાનથી સાંભળનાર વ્યક્તિની જરૂર હોય છે.

Myth 3: આત્મહત્યા કરનાર વ્યક્તિએ મરવાનો સંપૂર્ણ નિર્ણય લઈ લીધો હોય છે

હકીકત: આત્મહત્યાના વિચારો સાથે સંઘર્ષ કરતી ઘણી વ્યક્તિઓ વાસ્તવમાં પોતાની ભાવનાત્મક પીડામાંથી રાહત મેળવવા માંગતી હોય છે અને તેમના મનમાં દ્વિધા પણ હોઈ શકે છે. આવા સમયે સમયસર મળતી મદદ અને યોગ્ય હસ્તક્ષેપ ખૂબ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

Myth 4: આત્મહત્યા હંમેશા કોઈ ચેતવણી વિના થાય છે

હકીકત: ઘણા કિસ્સાઓમાં વ્યક્તિ અગાઉથી કેટલાક સંકેતો આપી શકે છે. જેમ કે સતત નિરાશ રહેવું, લોકો સાથે અંતર વધારવું, ચીડિયાપણું, વર્તનમાં અચાનક ફેરફાર અથવા મૃત્યુ વિશે વાત કરવી. આવા સંકેતોને ગંભીરતાથી લેવા જરૂરી છે.

Myth 5: માત્ર માનસિક બીમારી ધરાવતા લોકો જ આત્મહત્યા કરે છે

હકીકત: માનસિક બીમારી આત્મહત્યાના જોખમનું એક મહત્વનું પરિબળ હોઈ શકે છે, પરંતુ દરેક કિસ્સા પાછળ એક જ કારણ હોતું નથી. માનસિક, સામાજિક, જૈવિક, સાંસ્કૃતિક અને પર્યાવરણીય સહિત અનેક પરિબળોનું જટિલ સંયોજન જવાબદાર હોઈ શકે છે.

કોઈની પીડાને નાની ન ગણો

કોઈ વ્યક્તિ માનસિક મુશ્કેલીમાંથી પસાર થઈ રહી હોય તો તેની વાતને નાની ન ગણવી જોઈએ. તેને સાંભળો, સમજવાનો પ્રયાસ કરો અને કોઈ નિર્ણય લીધા વિના તેની સાથે ઊભા રહો. જરૂર જણાય તો તેને માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતની મદદ લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરો. જો કોઈ વ્યક્તિ તાત્કાલિક જોખમમાં હોય, તો તેને એકલા ન છોડવું અને તાત્કાલિક સ્થાનિક ઇમરજન્સી અથવા વ્યાવસાયિક મદદ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.

માનસિક સ્વાસ્થ્ય સહાય માટે ટોલ-ફ્રી નંબર: 14416

નોંધ: આ માહિતી જાગૃતિના હેતુસર છે. માનસિક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત ગંભીર સમસ્યા હોય તો યોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો : Indian Cricket: ભારતીય ક્રિકેટના પિતામહ રણજીતસિંહજી, વિરોધ છતાં ઇંગ્લેન્ડ માટે રમ્યા, ડેબ્યૂ ટેસ્ટમાં રચ્યો અનોખો રેકોર્ડ