Artificial Intelligence પર અતિશય ખર્ચથી Metaની ક્રેડિટ રેટિંગ પર સંકટ, S&Pએ આઉટલુક ‘સ્ટેબલ’થી ઘટાડીને ‘નેગેટિવ’ કર્યો

Artificial Intelligence: અમેરિકાની દિગ્ગજ ટેક કંપની મેટા પ્લેટફોર્મ્સ માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પાછળ કરવામાં આવતો ભારે ખર્ચ હવે ચિંતાનું કારણ બની રહ્યો છે. S&P ગ્લોબલ રેટિંગ્સે મેટાની AA- ક્રેડિટ રેટિંગના આઉટલુકને ‘સ્ટેબલ’માંથી ઘટાડીને ‘નેગેટિવ’ કરી દીધો છે. કંપનીના વધતા ખર્ચ અને દેવાના બોજને ધ્યાનમાં રાખીને રેટિંગ એજન્સીએ આ નિર્ણય લીધો છે.

રેટિંગ એજન્સીના નિવેદન અનુસાર, AI સંબંધિત રોકાણમાં સતત વધારો થવાને કારણે કંપનીની બેલેન્સશીટ પર દબાણ વધી રહ્યું છે. આ સાથે કંપનીનું દેવું પણ વધી રહ્યું છે. કંપનીની કમાણીની સરખામણીએ તેના દેવાના પ્રમાણને ‘લેવેરેજ’ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રમાણમાં થતો વધારો પણ રેટિંગ આઉટલુક ઘટાડવાનું એક મહત્ત્વનું કારણ બન્યો છે.

AI રોકાણમાંથી કમાણી અંગે S&Pને અનિશ્ચિતતા

S&Pનું માનવું છે કે AIમાં કરવામાં આવેલા મોટા રોકાણમાંથી કમાણી કરવાની મેટાની ક્ષમતા તેના કેટલાક હરીફોની સરખામણીએ મર્યાદિત હોઈ શકે છે. એજન્સીને એ અંગે પણ અનિશ્ચિતતા છે કે કંપનીનો મૂડી ખર્ચ કેટલો સમય ઊંચો રહેશે અને ફ્રી ઓપરેટિંગ કેશ ફ્લો કેટલા સમય સુધી નેગેટિવ રહી શકે છે.

એજન્સીનું મૂલ્યાંકન છે કે AI પાછળ કરવામાં આવતા ખર્ચમાંથી થતી આવક ક્યારે વધતી જતી ખર્ચની સરખામણીએ વધુ થશે તે સ્પષ્ટ નથી. આ જ કારણોસર મેટાના ક્રેડિટ રેટિંગના આઉટલુકને નેગેટિવ કરવામાં આવ્યો છે.

આગામી બે વર્ષમાં રેટિંગ ઘટવાની શક્યતા

નેગેટિવ આઉટલુકનો અર્થ એ છે કે આગામી બે વર્ષ દરમિયાન કંપનીની ક્રેડિટ રેટિંગમાં ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. જોકે, તેનો અર્થ એવો નથી કે S&P તાત્કાલિક મેટાની રેટિંગ ઘટાડવાનો નિર્ણય લઈ રહી છે.

હાલમાં મેટાની AA- રેટિંગ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ગ્રેડની ચોથી સૌથી ઊંચી શ્રેણીમાં આવે છે. જો રેટિંગમાં એક સ્તરનો ઘટાડો થાય તો પણ કંપની ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ગ્રેડની શ્રેણીમાં જ રહેશે.

2027માં મૂડી ખર્ચ 225 અબજ ડોલરને પાર જવાની શક્યતા

S&Pના અંદાજ મુજબ, મેટાનો મૂડી ખર્ચ ચાલુ વર્ષે 140 અબજ ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. વર્ષ 2027માં આ ખર્ચ વધીને 225 અબજ ડોલરથી પણ વધુ થઈ શકે છે. એજન્સીના અનુમાન પ્રમાણે, મેટાનો લેવેરેજ 2027માં 1.0 ગણાથી ઉપર જઈ શકે છે, જ્યારે ગયા વર્ષે તે આશરે 0.1 ગણો હતો.

બીજી તરફ, રોકાણકારોની નજર પણ મેટા સહિતની ટેક કંપનીઓ પર છે. AI પાછળ કરવામાં આવેલા મોટા રોકાણમાંથી કંપનીઓ ક્યારે નક્કર નાણાકીય વળતર મેળવશે તે અંગે બજારમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે. શુક્રવારે નાસ્ડેક 100માં 3.5 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. ટેક કંપનીઓનાં નિરાશાજનક પરિણામોને કારણે બજાર પર દબાણ જોવા મળ્યું હતું.

ડેટા સેન્ટર અને એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં મોટું રોકાણ

મેટાએ ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં તેના ખર્ચ સંબંધિત પ્રતિબદ્ધતાઓ 800 અબજ ડોલરથી વધુ થઈ શકે છે. આ રકમમાંથી આશરે અડધો હિસ્સો એવા લીઝ કરારો સાથે જોડાયેલો છે, જે હજુ શરૂ પણ થયા નથી. આ લીઝનો મોટાભાગનો હિસ્સો ડેટા સેન્ટર અને ઊર્જા સંબંધિત માળખાકીય સુવિધાઓ માટે છે.

કંપનીના CEO માર્ક ઝકરબર્ગ અને અન્ય અધિકારીઓએ તાજેતરમાં રજૂ કરાયેલા ‘મ્યુઝ’ મોડલ તથા પર્સનલ AI એજન્ટ દ્વારા કમાણી કરવાની યોજનાઓ અંગે પણ વાત કરી છે. મેટા સબ્સ્ક્રિપ્શન, ટ્રાન્ઝેક્શન ફી અને જાહેરાત જેવા માધ્યમો દ્વારા આવક મેળવવાની શક્યતાઓ પર કામ કરી રહી છે. હાલમાં પણ Instagram, Facebook અને WhatsApp જેવા પ્લેટફોર્મ કંપનીની આવકનો મોટો હિસ્સો પૂરો પાડે છે.

હવે જોવાનું એ રહેશે કે મેટા AI પાછળના વિશાળ ખર્ચને કેટલી ઝડપથી આવકમાં ફેરવી શકે છે અને આગામી સમયમાં તેની ક્રેડિટ રેટિંગ પર તેની શું અસર પડે છે.

આ પણ વાંચો : Sanjay Gupta:‘કાંટે’ અને ‘કાબિલ’ના દિગ્દર્શકનું 59 વર્ષની વયે નિધન, ઘરના બાથરૂમમાં પડી જતાં ગંભીર ઈજા