રાષ્ટ્રીય કેરી દિવસ આજે: ભારતમાં 1,000થી વધુ જાતોની કેરી, અનેકને મળ્યું છે જીઆઈ ટેગ

દર વર્ષે 22 જુલાઈએ રાષ્ટ્રીય કેરી દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ફળોના રાજા તરીકે ઓળખાતી કેરીના સ્વાદ, પોષક ગુણો તેમજ તેના સાંસ્કૃતિક, સામાજિક અને આર્થિક મહત્વને ઉજાગર કરવા માટે વર્ષ 1987માં રાષ્ટ્રીય બાગાયતી બોર્ડ દ્વારા આ દિવસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

ભારતીય સંસ્કૃતિમાં કેરીનું વિશેષ સ્થાન છે. વેદો, પુરાણો અને મહાકવિ કાલિદાસની રચનાઓમાં પણ 'આમ્ર'નો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. મુઘલ બાદશાહ બાબરે પોતાની આત્મકથા 'બાબરનામા'માં કેરીની પ્રશંસા કરી હતી, જ્યારે સમ્રાટ અકબરે બિહારમાં લાખથી વધુ કેરીના વૃક્ષો વાવડાવ્યાની લોકપ્રચલિત માન્યતા છે. 16મી સદીમાં પોર્ટુગીઝોએ ભારતમાં ગ્રાફ્ટિંગ પદ્ધતિના વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું.

હાલમાં ભારતમાં 1,000થી વધુ જાતોની કેરીનું ઉત્પાદન થાય છે, જેમાંથી અનેકને ભૌગોલિક સંકેત (GI) ટેગ મળ્યો છે. મલિહાબાદી દશહેરી, ગીર કેસર, લંગડા, ચૌસા, અલ્ફોન્સો, રતૌલ અને ભાગલપુરની જર્દાલુ જેવી જાતો દેશ-વિદેશમાં લોકપ્રિય છે.

ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો કેરી ઉત્પાદક દેશ છે અને વૈશ્વિક ઉત્પાદનનો અંદાજે 45થી 50 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. પોષણની દ્રષ્ટિએ કેરીમાં ફાઈબર, વિટામિન-એ, વિટામિન-સી અને એન્ટીઓક્સિડન્ટ્સ ભરપૂર પ્રમાણમાં હોવાથી તે આરોગ્ય માટે પણ અત્યંત લાભદાયી માનવામાં આવે છે.