India Russia fighter jet deal: HALના નાસિક પ્લાન્ટમાં થશે ઉત્પાદન? જાણો રશિયાનો પ્રસ્તાવ
India Russia fighter jet deal
India Russia fighter jet deal: HALના નાસિક પ્લાન્ટમાં થશે ઉત્પાદન? જાણો રશિયાનો પ્રસ્તાવ
India Russia fighter jet deal
India Russia fighter jet deal: ભારતીય વાયુસેનાની ક્ષમતા વધારવા માટે રશિયાએ ભારત સમક્ષ પાંચમી પેઢીનાં સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ Su-57Eનાં 140 વિમાનોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હોવાના અહેવાલ છે. આ પ્રસ્તાવમાં ભારતમાં સ્થાનિક ઉત્પાદન, ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર અને વિમાનની કેટલીક અદ્યતન પ્રણાલીઓ સાથે જોડાયેલી ટેક્નિકલ માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવાની શક્યતાઓનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, આ અંગે ભારત સરકાર તરફથી અંતિમ કરારની પુષ્ટિ થઈ નથી.
પહેલા 40 વિમાન, ત્યારબાદ ભારતમાં 100 વિમાનોનું ઉત્પાદન?
અહેવાલો અનુસાર, રશિયા ઇચ્છે છે કે ભારત શરૂઆતમાં 40 Su-57E વિમાનો ખરીદે અને ત્યારબાદ ભારતમાં વધારાનાં 100 વિમાનોના ઉત્પાદન માટે પ્રતિબદ્ધતા આપે. પ્રારંભિક ખરીદી સરકાર-થી-સરકાર (G2G) કરાર હેઠળ થઈ શકે છે. આ પ્રસ્તાવમાં શરૂઆતના તબક્કે એક બેઠકવાળાં ફાઇટર જેટનો સમાવેશ થવાની વાત છે.
રશિયાની દરખાસ્ત મુજબ, હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL)ના નાસિક પ્લાન્ટનો ઉપયોગ Su-57Eના સ્થાનિક ઉત્પાદન માટે થઈ શકે છે. જોકે, હાલની ઉત્પાદન વ્યવસ્થામાં મોટા ફેરફારો કરવાની જરૂર પડશે.
HALના નાસિક પ્લાન્ટમાં શું બદલાશે?
નાસિક પ્લાન્ટમાં હાલમાં Su-30MKI વિમાનોના ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલી વ્યવસ્થા છે. અહેવાલ મુજબ, તેને Su-57Eના ઉત્પાદન માટે તૈયાર કરવા માટે અંદાજે 50થી 60 ટકા નવા ટૂલિંગ સાધનોની જરૂર પડી શકે છે.
રશિયા સ્થાનિક ઉત્પાદનની સાથે 60 ટકાથી વધુ ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફર (ToT)ની ઓફર પણ કરી રહ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. જો આ દરખાસ્ત આગળ વધે, તો ભારતને ઉત્પાદન ક્ષમતા વિકસાવવા અને કેટલીક ટેક્નિકલ પ્રક્રિયાઓમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવાની તક મળી શકે છે. જોકે, આ વિગતોને અંતિમ કરારની શરતો તરીકે જોવી યોગ્ય નથી.
બે બેઠકવાળાં Su-57નો વિકલ્પ પણ ચર્ચામાં
અહેવાલોમાં Su-57ના બે બેઠકવાળા સંસ્કરણની શક્યતાનો પણ ઉલ્લેખ છે. ભારતીય વાયુસેનાની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને આવું વિમાન ઉપયોગી બની શકે છે. તેમાં બીજા ક્રૂ મેમ્બર દ્વારા શસ્ત્રપ્રણાલીઓના સંચાલન અને ભવિષ્યમાં માનવરહિત ડ્રોન સાથે સંકલન જેવી ભૂમિકાઓ ભજવવાની સંભાવના અંગે ચર્ચા થઈ શકે છે.
જોકે, બે બેઠકવાળા વિમાનની ઉપલબ્ધતા, તેની ક્ષમતાઓ અને ભારત માટેના ચોક્કસ સંસ્કરણ અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
સોફ્ટવેર અને રડારના સોર્સ કોડની ઓફર?
અહેવાલ મુજબ, રશિયાએ મિશન કમ્પ્યુટર અને રડારના સોર્સ કોડની ઉપલબ્ધતા અંગે પણ દરખાસ્ત કરી છે. જો આવી સુવિધા કરારમાં સામેલ થાય, તો ભારતને પોતાના શસ્ત્રો અને અન્ય પ્રણાલીઓને વિમાન સાથે જોડવામાં વધુ સ્વતંત્રતા મળી શકે છે. જોકે, સોર્સ કોડના અધિકારો અને ટેક્નોલોજી ટ્રાન્સફરની ચોક્કસ શરતોની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નથી.
114 રાફેલ અને 140 Su-57E: ભારત સામે મોટો નિર્ણય
ભારત માટે 114 રાફેલ વિમાનોની સંભવિત ખરીદી અને રશિયાના Su-57E પ્રસ્તાવ વચ્ચે ખર્ચ, ટેક્નોલોજી, જાળવણી, ઉત્પાદન ક્ષમતા અને લાંબા ગાળાની કામગીરી જેવા મુદ્દા મહત્ત્વના રહેશે. બંને યોજનાઓને અંતિમ મંજૂરી મળી ગઈ છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
Su-57Eની દરખાસ્ત પર નિર્ણય લેતી વખતે ભારતે વાયુસેનાની જરૂરિયાતો, સંરક્ષણ બજેટ અને સ્વદેશી ફાઇટર જેટ કાર્યક્રમ સાથેના સંકલનનું મૂલ્યાંકન કરવું પડશે. હાલ 140 વિમાનોની ખરીદી અને ભારતમાં ઉત્પાદન અંગેની વિગતોને પ્રસ્તાવ તરીકે જ જોવી જોઈએ.
