India-Russia: નિર્મલા સીતારમણે રશિયન ઉપ-વડાપ્રધાન મંતુરોવ સાથે કરી મુલાકાત, દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ પર ચર્ચા

India-Russia: કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે શુક્રવારે રશિયાના ઉપ-વડાપ્રધાન ડેનિસ મંતુરોવ સાથે મુલાકાત કરી હતી. આ દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે Bilateral Investment Treaty (BIT) અંગે ચાલી રહેલી વાતચીતને આગળ વધારવા તેમજ આર્થિક અને નાણાકીય સહયોગ વધુ મજબૂત બનાવવા અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા થઈ હતી. નાણાં મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે બંને પક્ષો દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ અંગેની વાટાઘાટોને આગળ વધારવા સંમત થયા છે.

રોકાણ વધારવા માટે સંધિ પર ભાર

બેઠક દરમિયાન ભારત અને રશિયા વચ્ચેના આર્થિક સંબંધોની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. બંને દેશો વચ્ચે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાની રીતો પર પણ ચર્ચા થઈ. પ્રસ્તાવિત દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિનો મુખ્ય હેતુ બંને દેશો વચ્ચે રોકાણ માટે વધુ અનુકૂળ અને સ્પષ્ટ માળખું ઊભું કરવાનો છે, જેથી રોકાણના પ્રવાહને વેગ મળે અને બંને દેશોની આર્થિક ભાગીદારી વધુ મજબૂત બને.

Financial Services ક્ષેત્રમાં પણ સહયોગ વધારવાની તૈયારી

નિર્મલા સીતારમણ અને ડેનિસ મંતુરોવે Financial Services Sectorમાં સહયોગ વધારવાની તકો અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. ભારત અને રશિયા વચ્ચે વેપાર અને રોકાણના સંબંધો ઝડપથી વિસ્તરી રહ્યા છે ત્યારે નાણાકીય સેવાઓમાં સહકારને બંને દેશો માટે નવા આર્થિક અવસર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

2030 સુધી $100 બિલિયન વેપારનું લક્ષ્ય

આ બેઠક એવા સમયે થઈ છે જ્યારે ભારત અને રશિયા પોતાના આર્થિક સંબંધોને નવી ઊંચાઈ આપવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે. એક દિવસ પહેલાં જ કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે ભારત-રશિયા આર્થિક ભાગીદારીને વધુ ઝડપી બનાવવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે બંને દેશોના નેતૃત્વે 2030 સુધી દ્વિપક્ષીય વેપારને $100 બિલિયન અને બંને તરફના રોકાણને $50 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું છે.

Pharmaથી Engineering સુધી મોટા અવસર

પીયૂષ ગોયલે ભારત-રશિયા વેપાર વધારવા માટે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ઓટો કમ્પોનન્ટ્સ, એન્જિનિયરિંગ, કેમિકલ્સ, ટેક્સટાઇલ્સ અને ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ જેવા ક્ષેત્રોને મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યા છે. તેમણે ખાસ કરીને જણાવ્યું કે દવાઓ અને એન્જિનિયરિંગ પ્રોડક્ટ્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારત વૈશ્વિક સ્તરે મજબૂત છે, જ્યારે રશિયા આ પ્રકારના ઉત્પાદનોનો મોટો આયાતકાર છે. તેથી બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવાની હજુ પણ મોટી સંભાવના છે.

હાલનો વેપાર કેટલો છે?

સરકારી માહિતી અનુસાર ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય વેપાર 2024-25માં રેકોર્ડ $68.7 બિલિયન સુધી પહોંચ્યો હતો. આ વેપારમાં ભારતની નિકાસ આશરે $4.9 બિલિયન હતી, જ્યારે રશિયાથી ભારતની આયાત $63.8 બિલિયન રહી હતી. હવે બંને દેશો વેપારને વધુ સંતુલિત બનાવવાની સાથે ભારતીય ઉત્પાદનોની રશિયન બજારમાં પહોંચ વધારવા પર ભાર આપી રહ્યા છે.

ભારત અને રશિયા વચ્ચે 2030 સુધી $100 બિલિયનના વેપાર લક્ષ્યને હાંસલ કરવા માટે આગામી વર્ષોમાં સતત બે આંકડાની વૃદ્ધિ અને બંને દેશોની સરકારો તથા ઉદ્યોગો વચ્ચે સંકલિત પ્રયાસોની જરૂર પડશે. દ્વિપક્ષીય રોકાણ સંધિ અંગેની આગળની ચર્ચા આ આર્થિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.

આ પણ વાંચો : BRICS 2026: એક સમયે ભારતને ‘Weak Link’ ગણાવાતું, આજે બન્યું BRICSનું ‘Growth Engine’!