Dussehra 2026: જ્યારે આખો દેશ ઉજવણી કરે, તો પછી દશેરા પર આ સ્થળોએ શોક કેમ મનાવવામાં આવે છે?

Dussehra 2026: દશેરા એ ભારતના મુખ્ય તહેવારોમાંથી એક છે. આ દિવસ ભગવાન રામ દ્વારા રાવણના વધ અને અનિષ્ટ પર સારાના વિજયના પ્રતીક તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. 2026 માં દશેરા 20 ઓક્ટોબર, મંગળવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ પ્રસંગે દેશના ઘણા ભાગોમાં રાવણ, કુંભકર્ણ અને મેઘનાથના પુતળાઓનું દહન કરવામાં આવશે.

પરંતુ ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતા એવી છે કે કેટલીક જગ્યાએ, રાવણ વિશેની માન્યતાઓ દેશના બાકીના ભાગો કરતા અલગ છે. કેટલીક જગ્યાએ, રાવણને તેમના ગામનો પુત્ર અને પૂર્વજ માનવામાં આવે છે, જ્યારે અન્ય જગ્યાએ તેને ભગવાન શિવનો મહાન ભક્ત તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. કેટલાક સમુદાયો રાવણ અને તેના પુત્ર મેઘનાથને તેમની મૂર્તિ માને છે. આ જ કારણ છે કે આ સ્થળોએ રાવણને બાળવાની પરંપરા અસ્તિત્વમાં નથી, અથવા અલગ અલગ રિવાજો પ્રચલિત છે.

દશેરા પર આ સ્થળોએ રાવણનું પૂતળું બાળવામાં આવ્યું ન હતું!

બિસરખ

ઉત્તર પ્રદેશના ગૌતમ બુદ્ધ નગર જિલ્લામાં આવેલું બિસરખ ગામ રાવણ સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓને કારણે ઘણીવાર સમાચારમાં રહે છે. સ્થાનિક પરંપરા આ સ્થળને રાવણનું જન્મસ્થળ માને છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રાવણના પિતા, ઋષિ વિશ્રવા, આ સ્થળ સાથે સંકળાયેલા હતા, અને ગામનું નામ તેમના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. બિસરખમાં રાવણને માત્ર રામાયણમાં એક મુખ્ય પાત્ર અથવા લંકાના રાજા તરીકે જોવામાં આવતું નથી, પરંતુ કેટલાક સ્થાનિક લોકો તેને તેમના ગામનો પુત્ર અને પૂર્વજ માને છે. આ કારણોસર દશેરા પર રાવણના પુતળાનું દહન કરવાની કોઈ પરંપરા નથી.

બૈજનાથ

હિમાચલ પ્રદેશના કાંગડા જિલ્લામાં સ્થિત બૈજનાથ, ભગવાન શિવને સમર્પિત તેના પ્રખ્યાત મંદિર માટે જાણીતું છે. આ સ્થળ સાથે જોડાયેલી ધાર્મિક માન્યતાઓમાં રાવણની શિવ પ્રત્યેની ભક્તિનો પણ ઉલ્લેખ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રાવણે ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે અહીં કઠોર તપસ્યા કરી હતી. રામાયણમાં રાવણને એક શક્તિશાળી રાજા, વિદ્વાન અને ભગવાન શિવના મહાન ભક્ત તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યા છે. આ ધાર્મિક જોડાણને કારણે, બૈજનાથ દશેરા પર રાવણને બાળવા અંગે એક અનોખી પરંપરાનું પાલન કરે છે.

મંદસૌર

મધ્યપ્રદેશમાં આવેલ મંદસૌર રાવણ સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓને કારણે પણ ખાસ માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક પરંપરા અનુસાર, મંદસૌરને રાવણની પત્ની મંદોદરીની માતૃભૂમિ માનવામાં આવે છે. આ જોડાણને કારણે, અહીં કેટલાક લોકો રાવણને પોતાનો જમાઈ માને છે. માન્યતા અનુસાર, મંદોદરીના મંદસૌર સાથેના જોડાણને કારણે અહીં રાવણ પ્રત્યે આદરની ભાવના છે. આ કારણોસર, કેટલીક સ્થાનિક પરંપરાઓમાં, રાવણને બાળવાને બદલે, તેની પૂજા કરવામાં આવે છે અથવા તેના મૃત્યુ પર શોક મનાવવામાં આવે છે.

જોધપુર

જોધપુર અને રાજસ્થાનના કેટલાક આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ રાવણ સંબંધિત ખાસ પરંપરાઓ પ્રચલિત છે. જોધપુરના મંડોર વિસ્તારમાં રાવણ સંબંધિત અનેક મંદિરો આવેલા છે. અહીંના નાગર બ્રાહ્મણ સમુદાયના કેટલાક સભ્યો પોતાને રાવણના વંશજ માને છે અને દશેરા પર તેની પૂજા કરે છે.

મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારો

મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં ખાસ કરીને અમરાવતી અને ગઢચિરોલીમાં, ગોંડ અને કોરકુ જેવા આદિવાસી સમુદાયોની રાવણ અને મેઘનાથ પ્રત્યેની વિશિષ્ટ માન્યતાઓ પર ચર્ચા થાય છે. કેટલાક સમુદાયો રાવણ અથવા તેના પુત્ર મેઘનાથને તેમના પૂર્વજો, દેવતાઓ અથવા પૂજનીય વ્યક્તિઓ તરીકે જુએ છે. પરિણામે કેટલાક વિસ્તારોમાં દશેરા પર રાવણ દહન કરવામાં આવતું નથી અથવા આ પરંપરા સ્થાનિક માન્યતાઓ અનુસાર અપનાવવામાં આવે છે. પરંતુ મહારાષ્ટ્રના બધા આદિવાસી સમુદાયો સમાન માન્યતાઓ ધરાવતા નથી.

Disclaimer: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓને આધારે છે, ગ્રોથ નાઉ ન્યુઝ તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.

આ પણ વાંચો: Shardiya Navratri 2026: કન્યા પૂજનની વિધિ... ભોજન માટે શું તૈયાર કરવું અને વિદાયના સમયે શું આપવું?