Dhanteras 2026: આ દિવસે સોનું-ચાંદી અને વાસણો ખરીદવાની પરંપરા શા માટે? જાણો યમદીપનું ધાર્મિક મહત્ત્વ
Dhanteras 2026
Dhanteras 2026: આ દિવસે સોનું-ચાંદી અને વાસણો ખરીદવાની પરંપરા શા માટે? જાણો યમદીપનું ધાર્મિક મહત્ત્વ
Dhanteras 2026
Dhanteras 2026: દિવાળીના પર્વની શરૂઆત સાથે જ ધનતેરસનો તહેવાર આવે છે. હિંદુ પંચાંગ મુજબ કારતક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની ત્રયોદશી તિથિએ ધનતેરસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં ધનતેરસ 6 નવેમ્બરના રોજ મનાવવામાં આવશે. આ દિવસે ભગવાન ધન્વંતરિ, ભગવાન કુબેર અને માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે. સાથે જ સોનું-ચાંદી, નવા વાસણો અને અન્ય વસ્તુઓ ખરીદવાની પરંપરા પણ છે.
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર ધનતેરસના દિવસે શુભ મુહૂર્તમાં પૂજા અને ખરીદી કરવાથી ઘરમાં સુખ, સમૃદ્ધિ અને ધન-ધાન્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે. આ પર્વ સાથે યમદીપ પ્રગટાવવાની પરંપરા પણ જોડાયેલી છે. માન્યતા છે કે યમરાજના નામે દીવો પ્રગટાવવાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય દૂર થાય છે.
6 નવેમ્બરે ઉજવાશે ધનતેરસ
આ વર્ષે કારતક મહિનાની ત્રયોદશી તિથિ 6 નવેમ્બરના રોજ સવારે 10:31 વાગ્યે શરૂ થશે અને 7 નવેમ્બરના રોજ સવારે 10:48 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. આ કારણે ધનતેરસનો તહેવાર 6 નવેમ્બરે ઉજવવામાં આવશે.
આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ધનતેરસના દિવસે સવારે 10:30થી સાંજે 5:30 વાગ્યા સુધી ખરીદી માટેનો શુભ સમય છે. જ્યારે સાંજે 6:18થી રાત્રે 8:10 વાગ્યા સુધી પૂજાનો મુહૂર્ત રહેશે.
ધનતેરસના દિવસે નવી વસ્તુઓ કેમ ખરીદવામાં આવે છે?
ધનતેરસના દિવસે સોનું, ચાંદી, પિત્તળનાં વાસણો અને અન્ય નવી વસ્તુઓ ખરીદવાની પરંપરા છે. ઘણા લોકો આ દિવસે ઝાડુ અને માટીના નવા દીવા પણ ખરીદે છે.
ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે ધનતેરસના દિવસે નવી વસ્તુઓ ખરીદવાથી ઘરમાં સમૃદ્ધિ આવે છે અને ધન-ધાન્યમાં વધારો થાય છે. સોનું-ચાંદી સંપત્તિ અને શુભતાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે, જ્યારે ધાતુનાં વાસણોની ખરીદી પણ શુભ માનવામાં આવે છે.
આ દિવસે લોકો પોતાના ઘરની જરૂરિયાત અને પરંપરા અનુસાર ખરીદી કરે છે. જોકે, આ ધાર્મિક માન્યતા છે અને તેને સમૃદ્ધિની ખાતરી તરીકે નહીં, પરંતુ પરંપરાના ભાગરૂપે જોવામાં આવે છે.
ભગવાન ધન્વંતરિ, કુબેર અને માતા લક્ષ્મીની પૂજા
ધનતેરસના દિવસે સવારે વહેલા ઊઠીને ઘરની અને પૂજા સ્થળની સાફસફાઈ કરવાની પરંપરા છે. ત્યારબાદ સ્નાન કરીને ભગવાન ધન્વંતરિ અને કુબેરની પૂજા કરવામાં આવે છે. સાથે માતા લક્ષ્મીની આરાધના પણ કરવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ભગવાન ધન્વંતરિને આરોગ્ય અને આયુર્વેદના દેવતા માનવામાં આવે છે, જ્યારે ભગવાન કુબેરને ધનના દેવતા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. માતા લક્ષ્મી સમૃદ્ધિ અને સુખ-સંપત્તિનું પ્રતીક છે. આથી ધનતેરસના દિવસે આ ત્રણેય દેવતાઓની પૂજાનું વિશેષ મહત્ત્વ માનવામાં આવે છે.
યમદીપ પ્રગટાવવાની શું છે માન્યતા?
ધનતેરસના દિવસે સાંજે યમદીપ પ્રગટાવવાની વિશેષ પરંપરા છે. આ દીવો યમરાજને સમર્પિત કરવામાં આવે છે. પરંપરા મુજબ દીવો ઘરની બહાર દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ રાખીને પ્રગટાવવામાં આવે છે.
ધાર્મિક માન્યતા પ્રમાણે યમદીપ પ્રગટાવવાથી પરિવારના સભ્યોને અકાળ મૃત્યુના ભયથી રક્ષણ મળે છે. આ પરંપરા સાથે દીપદાન અને પરિવારના સ્વાસ્થ્ય તથા લાંબા આયુષ્યની પ્રાર્થના પણ જોડાયેલી છે.
માટીના નવા દીવા ખરીદવાનું પણ છે મહત્ત્વ
ધનતેરસના દિવસે માટીના નવા દીવા ખરીદવાની પરંપરા છે. માટીના દીવામાં તેલ કે ઘી નાખીને તેને પ્રગટાવવામાં આવે છે. માન્યતા મુજબ દીવાનો પ્રકાશ ઘરમાંથી નકારાત્મકતા દૂર કરીને સકારાત્મક વાતાવરણનું નિર્માણ કરે છે.
આ રીતે ધનતેરસ માત્ર ખરીદીનો તહેવાર નથી, પરંતુ આરોગ્ય, સમૃદ્ધિ, સુખ અને પરિવારની સુખાકારી માટે પ્રાર્થના કરવાનો પર્વ પણ છે. આ દિવસે લોકો પૂજા, દીપદાન અને પરંપરાગત ખરીદી દ્વારા દિવાળીના પર્વની શરૂઆત કરે છે.
