Pinarayi Vijayan ED Raid: કેરળના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રીના તિરુવનંતપુરમ નિવાસસ્થાનેથી ED અધિકારીઓ નીકળતાં હાઇ-વોલ્ટેજ ડ્રામા જોવા મળ્યો. કન્નુરમાં પિનરાયી વિજયનના ઘરે EDના દરોડા સમાપ્ત થયા પછી, અધિકારીઓ બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા પરંતુ પાર્ટીના કાર્યકરોએ તેમને ગેટ પર જ અટકાવ્યા હતા. કાર્યકર્તાઓએ સૂત્રોચ્ચાર કરવાનું શરૂ કર્યું અને ED અધિકારીઓને પ્રશ્નો પૂછવાનું શરૂ કર્યું અને ગેટની બહાર તણાવપૂર્ણ વાતાવરણ સર્જાયું. પક્ષના વરિષ્ઠ નેતાઓ અને સ્થાનિક અધિકારીઓએ પરિસ્થિતિને કાબુમાં લેવા માટે સમર્થકોને શાંત પાડવાનું કામ કર્યું. થોડા સમય માટે અરાજકતા અને ધક્કામુક્કી ચાલુ રહી, ત્યારબાદ અધિકારીઓને દૂર કરવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા.

કેરળના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને વર્તમાન વિપક્ષી નેતા પિનરાઈ વિજયનના નિવાસસ્થાને એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) ની કાર્યવાહીને લઈને રાજકીય ઉથલપાથલ વધુ તીવ્ર બની છે. સીપીઆઈ(એમ) ના મહાસચિવ એમએ બેબીએ કેન્દ્ર સરકાર અને ઇડી પર આકરા પ્રહારો કર્યા, અને સમગ્ર કાર્યવાહીને રાજકીય રીતે પ્રેરિત અને વિપક્ષી નેતાઓને નિશાન બનાવવાની રણનીતિનો ભાગ ગણાવી. એમએ બેબીએ કહ્યું, 'અમે સારી રીતે જાણીએ છીએ કે દિલ્હી સહિત દેશના વિવિધ ભાગોમાં મોટા રાજકીય નેતાઓ, મુખ્યમંત્રીઓ અને નાયબ મુખ્યમંત્રીઓ સામે બનાવટી આરોપો હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી છે.' "અમે અરવિંદ કેજરીવાલ અને મનીષ સિસોદિયાને ટ્રાયલ કોર્ટ દ્વારા રાહત આપતા પણ જોયા. તેથી, આ ભાજપ-આરએસએસની રાજકીય વ્યૂહરચનાનું વિસ્તરણ છે."

તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ હવે સ્વતંત્ર તપાસ એજન્સી તરીકે કામ કરતું નથી પરંતુ તે "આરએસએસ-ભાજપ સરકારની રાજકીય મશીનરી"નો ભાગ બની ગયું છે. બેબીએ કહ્યું કે વિપક્ષના અવાજને દબાવવા અને રાજકીય વિરોધીઓને ડરાવવા માટે કેન્દ્રીય એજન્સીઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. EDની કાર્યવાહી બાદ કેરળના રાજકારણમાં તણાવનો માહોલ છે. દરમિયાન, સીપીઆઈ(એમ) ના કાર્યકરોએ તેને લોકશાહી સંસ્થાઓના દુરુપયોગનો મામલો ગણાવીને વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ કર્યા છે. વિરોધ પક્ષોએ કેન્દ્ર સરકાર પર રાજકીય લાભ માટે તપાસ એજન્સીઓનો ઉપયોગ કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે.

નોંધનીય છે કે,  બુધવારે ED 10 સ્થળોએ દરોડા પાડવા માટે કેરળ પહોંચી હતી. આમાં ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને કેરળ વિધાનસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા પિનરાઈ વિજયન અને તેમની પુત્રી વીણા વિજયનના સ્થાનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ કાર્યવાહી કથિત મની લોન્ડરિંગ કેસ સાથે સંબંધિત છે, જેમાં કેરળના ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયનની પુત્રી અને તેમની કંપની એક્સાલોજિક સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડનું નામ સામે આવ્યું હતું. આ કેસ કોચી સ્થિત કોચી મિનરલ્સ એન્ડ રૂટાઇલ લિમિટેડ (CMRL) ને સંડોવતા કથિત ગેરકાયદેસર ચુકવણી અને નાણાકીય અનિયમિતતાઓ સાથે સંબંધિત છે. આ દરોડાનો મુખ્ય આધાર એપ્રિલ 2025 માં સીરિયસ ફ્રોડ ઇન્વેસ્ટિગેશન ઓફિસ (SFIO) દ્વારા દાખલ કરાયેલ ચાર્જશીટ છે. SFIO એ વીણા વિજયનની IT કંપની, એક્સાલોજિક સોલ્યુશન્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ (ESPL) સામે ગંભીર આરોપો લગાવ્યા છે.

એવો આરોપ છે કે કંપનીએ કોચી સ્થિત કોચીન મિનરલ્સ એન્ડ રૂટાઇલ લિમિટેડ (CMRL) પાસેથી 2018-19 સુધી ત્રણ વર્ષ માટે કોઈપણ સેવાઓ પૂરી પાડ્યા વિના 'ગેરકાયદેસર ચુકવણી' મેળવી હતી. 2017 માં Exalogic અને CMRL વચ્ચે સોફ્ટવેર અને માર્કેટિંગ સેવાઓ માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે નિર્ધારિત સેવાઓ પૂરી પાડવામાં આવી ન હતી. આ વિવાદના મૂળ 2017 માં પડ્યા હોવાનું કહેવાય છે, જ્યારે મુખ્યમંત્રી પિનરાઈ વિજયનની પુત્રી વીણાની કંપની એક્સાલોજિકે કોચી મિનરલ્સ એન્ડ રૂટાઇલ લિમિટેડ (CMRL) સાથે સોફ્ટવેર અને માર્કેટિંગ સેવાઓ પૂરી પાડવા માટે ઔપચારિક કરાર કર્યો હતો. એવો આરોપ છે કે આ કરારની આડમાં, કોઈ પણ કામ કર્યા વિના કરોડો રૂપિયાના શંકાસ્પદ વ્યવહારો કરવામાં આવ્યા હતા.

આ કથિત નાણાકીય અનિયમિતતા સૌપ્રથમ વર્ષ 2019 માં બહાર આવી હતી, જ્યારે આવકવેરા (IT) વિભાગે CMRL ના પરિસરમાં મોટો દરોડો પાડ્યો હતો. સર્ચ ઓપરેશન પછી આવકવેરા વિભાગે એક વિગતવાર તપાસ અહેવાલ રજૂ કર્યો હતો, જેમાં ભૂતપૂર્વ મુખ્યમંત્રીની પુત્રીની કંપનીને કરવામાં આવેલા શંકાસ્પદ ચુકવણીનો પ્રથમ વખત સત્તાવાર રીતે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

વિવાદ વધતો ગયો ત્યારે, કેન્દ્ર સરકારે જાન્યુઆરી 2024 માં SFIO ને એક્સાલોજિક સોલ્યુશન્સ, CMRL અને કેરળ રાજ્ય ઔદ્યોગિક વિકાસ નિગમ (KSIDC) ને સંડોવતા નાણાકીય ગેરરીતિઓના આ ગંભીર આરોપોની તપાસ કરવાનો આદેશ આપ્યો. ઉલ્લેખનીય છે કે આ કેસમાં સંડોવાયેલી ખાનગી કંપની CMRLમાં સરકારી સંસ્થા KSIDCનો કુલ 13.4 ટકા હિસ્સો છે.  SFIO તપાસ અને આવકવેરા વિભાગના અહેવાલના આધારે, એન્ફોર્સમેન્ટ ડિરેક્ટોરેટ (ED) એ આખરે માર્ચ 2024 માં આ સમગ્ર નાણાકીય કૌભાંડમાં મની લોન્ડરિંગનો નવો કેસ નોંધ્યો. આ કેસમાં તપાસ આગળ ધપાવતા, ED એ હવે મુખ્યમંત્રી અને તેમની પુત્રીના પરિસરમાં આ મોટો દરોડો પાડ્યો છે, જેના કારણે કેરળમાં રાજકીય ગતિવિધિઓ ચરમસીમાએ પહોંચી ગઈ છે.