PM Modi Gold Appeal Silver Demand: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા આગામી એક વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદવાની અપીલ બાદ દેશના સરાફા બજારમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. ભારતમાં, લોકો ખાસ કરીને લગ્ન અને તહેવારો દરમિયાન સોનાના ઘરેણાં ખરીદે છે, પરંતુ હવે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશવાસીઓને આગામી એક વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદવાની અપીલ કરી છે.  જોકે, છેલ્લા 12 વર્ષમાં, જ્યારે પણ પીએમ મોદીએ દેશવાસીઓને કોઈ અપીલ કરી છે, લોકોએ તેનું પાલન કર્યું છે, પછી ભલે તે LPG સબસિડી છોડવાની અપીલ હોય કે કોવિડ દરમિયાન નિયમોનું પાલન કરવાની.

આ દરમિયાન, પીએમ મોદીએ એક વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદવાની અપીલ કરી છે. પીએમ મોદીએ રવિવારે આ અપીલ કરી હતી અને સોમવારે બુલિયન માર્કેટમાં તેની અસર મિશ્ર જોવા મળી રહી છે. પીએમની અપીલ પછી, સોમવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સોનાની માંગમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો, પરંતુ તેનાથી વિપરીત, ચાંદીના ભાવમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો.

આ અપીલ શા માટે કરવામાં આવી?
હકીકતમાં, નિષ્ણાતોના મતે, પીએમ મોદીની ભાવનાત્મક અપીલ પાછળનું મુખ્ય કારણ વૈશ્વિક આર્થિક સંકટ અને ભારતની વધતી જતી ચાલુ ખાતાની ખાધ (CAD) છે. કારણ કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવને કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ $100 ને વટાવી ગયા છે, જેના કારણે દેશના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પર દબાણ છે. આવી સ્થિતિમાં, દેશના લોકો હાલમાં સોનું ન ખરીદીને અર્થતંત્ર અને રૂપિયાને મજબૂત બનાવી શકે છે.

સોમવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ રોકાણકારો અને સામાન્ય ગ્રાહકોનો અભિગમ બદલાઈ ગયો હોય તેવું લાગતું હતું. સોનાના શોરૂમમાં લોકોની સંખ્યા ઓછી રહી, પરંતુ કોમોડિટી બજારમાં ચાંદી પ્રત્યે આકર્ષણ વધ્યું. સોમવારે સવારે ચાંદીના ભાવ વધીને 2,200 રૂપિયા પ્રતિ કિલો થયા. ટ્રેડિંગ દરમિયાન ચાંદીના ભાવ વધીને રૂ. 2,64,922 પ્રતિ કિલો થયા, જ્યારે સોનાના ભાવ એક રેન્જમાં રહ્યા.

પીએમ મોદીના નિર્ણયથી દુકાનદારો આશ્ચર્યચકિત
પીએમ મોદીની અપીલ બાદ, મુંબઈના પ્રખ્યાત ઝવેરી બજારમાં વેપારીઓ અને ગ્રાહકો સાથે વાતચીત કરી. ઝવેરાતના દુકાનદાર કુમાર જૈન કહે છે કે છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં સોનાના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ભાવ વધીને 10 ગ્રામ દીઠ 150,000 રૂપિયાથી વધુ થઈ ગયો છે. દુકાનદાર કહે છે કે દેશભરમાં 3 કરોડથી વધુ લોકો બુલિયનના વેપાર સાથે સંકળાયેલા છે. હવે તે માત્ર એક વ્યવસાય નથી, પરંતુ લાખો પરિવારો માટે આજીવિકાનો સ્ત્રોત પણ છે. જોકે, તેમણે લોકોને રોકાણના હેતુ માટે વધુ પડતું સોનું ખરીદવાનું ટાળવા અને જરૂરિયાત મુજબ જ ખરીદવા વિનંતી કરી.

અન્ય એક દુકાનદાર ટીટી કુમાર જૈને કહ્યું, "અમે ગ્રાહકોને કહેવા માંગીએ છીએ કે રોકાણ માટે વધુ પડતું સોનું ન ખરીદો; તેમને જરૂર હોય તેટલું જ ખરીદો." દરમિયાન, ઘરેણાં ખરીદવા આવેલા ગ્રાહક સયાલી કહે છે કે ભારતીય પરંપરામાં સોનાનું વિશેષ મહત્વ છે અને તેને શુભ માનવામાં આવે છે. લગ્ન હોય કે તહેવાર, લોકો સોનું ખરીદે છે. તેથી, તમારી જરૂરિયાતો અનુસાર ખરીદી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.

ગમે તે હોય, છેલ્લા 2-3 વર્ષમાં સોના અને ચાંદીએ જંગી વળતર આપ્યું છે, જેના કારણે છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં લોકોમાં સોના અને ચાંદીનો ક્રેઝ વધ્યો છે. છેલ્લા એક વર્ષમાં ચાંદીના ભાવ લગભગ બમણા થઈ ગયા છે, જ્યારે સોનાએ 60 ટકાથી વધુ વળતર આપ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં, લોકો સોના અને ચાંદીને વધુ સારા રોકાણ વિકલ્પો તરીકે જોઈ રહ્યા છે. જોકે, ચાંદીના ભાવમાં વધારો ફક્ત દાગીનાની માંગમાં વધારો થવાને કારણે નથી, પરંતુ ઔદ્યોગિક માંગમાં વધારો થવાને કારણે પણ છે. નિષ્ણાતોના મતે, સોનાની આયાતમાં ઘટાડો થવાને કારણે, ભારતીય રૂપિયો ડોલર સામે સ્થિર થઈ શકે છે.

પીએમ મોદીની અપીલનો વાસ્તવિક અર્થ
ભારત વાર્ષિક આશરે 750 ટન સોનાની આયાત કરે છે. જો આ માંગમાં 50% પણ ઘટાડો થાય તો અબજો ડોલરનું વિદેશી ચલણ બચાવી શકાય છે. જોકે, પીએમ મોદીની અપીલ પછી, લોકો હવે 'ભૌતિક સોના'ને બદલે સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGB) અને ચાંદીમાં પોતાનું રોકાણ વધારી શકે છે. જો લોકો પીએમ મોદીની આ અપીલને ગંભીરતાથી લે તો તેની સકારાત્મક અસર અર્થતંત્ર પર જોવા મળી શકે છે. જો ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગ અને ઉચ્ચ વર્ગ પીએમ મોદીની સલાહ સ્વીકારે તો આગામી મહિનાઓમાં સોનાના આયાત બિલમાં મોટો ઘટાડો થશે. જોકે, ચાંદીના વધતા ભાવે ઝવેરીઓ માટે નવી ચિંતાઓ ઉભી કરી છે કારણ કે હવે ચાંદીના ઝવેરાત અને વાસણોની માંગમાં અચાનક વધારો થવાની શક્યતા છે. નિષ્ણાતોના મતે, ચાંદીના ભાવમાં વધારો દર્શાવે છે કે ભારતીય બજાર વૈકલ્પિક રોકાણો શોધી રહ્યું છે. જો આ વલણ ચાલુ રહેશે, તો તેલ સંકટ છતાં ભારત તેના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડારનું રક્ષણ કરી શકશે.