કેબિનેટે ₹23,731 કરોડની ‘ગોબરધન’ યોજનાને આપી મંજૂરી, ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવાની સાથે બાયોગેસ ક્ષેત્રને મળશે વેગ

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે ગુરુવારે ₹23,731 કરોડના કુલ ખર્ચ સાથે ‘ગોબરધન’ (નેશનલ સર્ક્યુલર બાયોએનર્જી સ્કીમ)ને મંજૂરી આપી છે. આ યોજનાનો હેતુ બાયોગેસ ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવાની સાથે ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવાનો અને દેશમાં સર્ક્યુલર બાયોઇકોનોમીને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

આ યોજના નાણાકીય વર્ષ 2027થી 2036 સુધી અમલમાં રહેશે. તેનો ઉદ્દેશ દેશમાં કોમ્પ્રેસ્ડ બાયોગેસ (CBG)નું સ્થાનિક ઉત્પાદન લગભગ 10 ગણું વધારવાનો અને મોટા પાયે ખાનગી રોકાણ આકર્ષવાનો છે. યોજના હેઠળ CBG ઉત્પાદકો માટે વિશ્વસનીય બજાર સુનિશ્ચિત કરવા ‘CBG ઓફટેક એશ્યોરન્સ’ માળખું તૈયાર કરવામાં આવશે.

સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કંપનીઓ દ્વારા CNG અને PNGમાં CBG મિશ્રણને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. નાણાકીય વર્ષ 2027માં 3 ટકા, 2028માં 4 ટકા અને 2029થી આગળ 5 ટકા CBG મિશ્રણનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.

સરકાર દ્વારા CBGની વહીવટી કિંમત ₹2,110 પ્રતિ MMBTU નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ભાવ વ્યવસ્થા ઓછામાં ઓછા 10 વર્ષ માટે રહેશે, જેથી ઉત્પાદકોને સ્થિર આવક અને રોકાણકારોને લાંબા ગાળાની નિશ્ચિતતા મળી શકે.

પાત્ર ગ્રીનફિલ્ડ CBG પ્રોજેક્ટ્સને સ્થાપિત ક્ષમતા પ્રમાણે પ્રતિ ટન પ્રતિ દિવસ (TPD) ₹2 કરોડ સુધીની મૂડી સહાય પણ આપવામાં આવશે. આ ઉપરાંત બ્રાઉનફિલ્ડ પ્રોજેક્ટ્સને પણ સહાય મળશે.

યોજના હેઠળ CBG પ્લાન્ટને ટ્રંક પાઇપલાઇન અને સિટી ગેસ નેટવર્ક સાથે જોડવા માટે પાઇપલાઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, MSME પ્રોજેક્ટ્સ માટે ક્રેડિટ ગેરંટી અને જિલ્લા સ્તરે CBG ઇકોસિસ્ટમ ચેલેન્જ ફંડની પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.