Asha Bhosle: આશા ભોંસલે ભારતીય સંગીતના દિગ્ગજ ગાયકોમાંના એક છે. આશા 1940ના દાયકાથી સંગીતનો ભાગ છે, તે એવા સ્ટાર્સમાંના એક છે જે આજે પણ સંગીત પ્રેમીઓના હૃદય પર રાજ કરે છે. આશા ભોંસલેએ 16 વર્ષની ઉંમરે પોતાની ગાયકી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. ઓછા બજેટની ફિલ્મોમાં ગાયન કર્યા પછી તેમણે બોલીવુડના દિગ્ગજ સંગીતકારો સાથે કામ કર્યું. સમય જતાં તેમણે પોતાની ગાયકી શૈલીમાં નોંધપાત્ર ફેરફારો કર્યા, જેનાથી તેઓ સંગીત જગતના સૌથી બહુમુખી કલાકારોમાંના એક તરીકે સ્થાપિત થયા. સુરીલો અવાજ આશા ભોંસલેને એક અનોખી ઓળખ આપે છે.

આશા ભોંસલેની તબિયત બગડતા તેમને 11 એપ્રિલે મુંબઈની બ્રીચ કેન્ડી હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. 12 એપ્રિલે તેમનું અવસાન થયું. તેમની પૌત્રી જનાઈ ભોંસલેએ જણાવ્યું કે, તેમને છાતીમાં ચેપ હતો. જનાઈએ બધાને આશા અને તેમના પરિવારની ગોપનીયતાનો આદર કરવા વિનંતી કરી હતી.

મુશ્કેલીઓ સાથે શરૂ થયેલી કારકિર્દી
આશા ભોંસલેનો જન્મ 8 સપ્ટેમ્બર, 1933ના રોજ મહારાષ્ટ્રના સાંગલીમાં થયો હતો. તે પંડિત દીનાનાથ મંગેશકરની ત્રીજી પુત્રી હતી. તેમની મોટી બહેન લતા મંગેશકર હતી, જે બોલિવૂડની બુલબુલ તરીકે જાણીતી હતી. ભોંસલેએ 10 વર્ષની ઉંમરે સંગીતની દુનિયામાં પ્રવેશ કર્યો હતો. તેમનું પહેલું ગીત મરાઠીમાં હતું, જેનું નામ હતું "ચલા ચલા નવ બાલ." આશાએ આ ગીત તેની બહેન લતા મંગેશકર સાથે ગાયું હતું. જો કે, તેમણે 16 વર્ષની ઉંમરે ફિલ્મ "રાત કી રાની" માટે ગીત ગાઈને ઓળખ મેળવી હતી. ગાયિકાએ આ ફિલ્મમાં તેનું પહેલું સોલો ગાયું, જેનાથી તેણી રાતોરાત સ્ટાર બની ગઈ હતી.

ગાયિકાએ એક ઇન્ટરવ્યૂમાં 10 વર્ષની ઉંમરે પોતાનું પહેલું ગીત ગાવા વિશે વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે, "મારે મારું પહેલું ગીત માઇક્રોફોન સામે ઉભા રહીને રેકોર્ડ કરવું પડ્યું. હું ખૂબ ધ્રુજી રહી હતી. મને ખબર નહોતી કે માઇક્રોફોન શું છે; મને ખ્યાલ પણ નહોતો આવ્યો. મારા પિતાએ તેમના ગીતો રેકોર્ડ કર્યા હતા. જ્યારે મેં મારું પહેલું ગીત ગાયું, ત્યારે મને ખ્યાલ આવ્યો કે હું પણ ગાઈ શકું છું. ફક્ત દીદી (લતા મંગેશકર) જ નહીં, હું પણ ગાઈ શકું છું. જીવન ત્યાંથી શરૂ થયું, અને હું હજુ પણ ઉભી છું."

સંગીત પરિવારમાંથી આવતા અને લતા મંગેશકરની બહેન હોવા છતાં આશા ભોંસલેને સંગીત જગતમાં સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. તેમની સૌથી મોટી સ્પર્ધા તેમની પોતાની બહેન લતા હતી. બંનેની ગાયકી શૈલી ખૂબ જ અલગ હતી. લતા મંગેશકરે તેમના મધુર અવાજમાં પ્રેમ ગીતો ગાયા હતા, જ્યારે આશા પોપ અને નૃત્ય ગીતો માટે પ્રખ્યાત હતી. આ એક સારું કારણ હતું.

આશા ભોંસલેએ પોતાની સ્ટાઈલ કેમ બદલી?
ઇન્ડિયા ટુડે/આજ તક સાથેના એક જૂના ઇન્ટરવ્યૂમાં, આશા ભોંસલેએ ખુલાસો કર્યો કે, તેમની કારકિર્દીની શરૂઆતમાં તેમનો અવાજ લતા મંગેશકર જેવો જ લાગતો હતો. આનાથી એક ફિલ્મ પ્રોડક્શન એકિઝક્યુટિવ મૂંઝવણમાં મુકાઈ ગયો. આશાએ સમજાવ્યું, "હું સંગીતકારોના પરિવારમાંથી આવું છું. મારા પિતાથી લઈને મારી બહેનો સુધી, બધા ગાયિકા છે. મારો અવાજ દીદી (લતા મંગેશકર) જેવો લાગતો હતો. જ્યારે મેં પહેલીવાર ગાયું ત્યારે હું દીદી જેવી લાગતી હતી. એકવાર એક વ્યક્તિએ મને ફોન કર્યો. તે દિવસોમાં સંગીત રેકોર્ડ પર ગાયકોના નહીં પણ કલાકારોના નામ લખેલા હતા. આશા (પારેખ) તે ફિલ્મમાં મુખ્ય અભિનેત્રી હતી. તે સમયે રેકોર્ડને આશા પિક્ચર્સ કહેવામાં આવતું હતું. તેણે ભૂલથી દીદીના અવાજને મારું ગીત સમજી લીધું. તેણે કહ્યું કે, 'આ આશાનું ગીત છે.' મેં સ્પષ્ટતા કરી, 'ના, તે મારું નથી. આ મારી બહેનનું ગીત છે.' પછી, તેણે માફી માંગી હતી."

આશા ભોંસલેના મતે, આ ઘટનાએ તેમની ઊંઘ હરામ કરી દીધી. તેમણે સમજાવ્યું, "મને લાગતું હતું કે જો હું દીદીની જેમ ગાવાનું ચાલુ રાખું, તો દીદી જ્યાં સુધી સંગીત જગતમાં રહેશે ત્યાં સુધી કોઈ મને કામ નહીં આપે. મારું પોતાનું નામ અને ખ્યાતિ નહીં રહે. તે ઘટના પછી મેં મારી ગાયકી શૈલી બદલવાનો પ્રયાસ કર્યો. મેં અંગ્રેજી ફિલ્મો જોવાનું શરૂ કર્યું, જેથી હું પશ્ચિમી ગીતો શીખી શકું અને સમજી શકું કે તેઓ અંગ્રેજીમાં કેવી રીતે ગાય છે. મેં કવ્વાલી અને ગઝલ ગાવાનું પણ શીખી લીધું. મેં મારા અવાજને વિવિધ શૈલીઓ ગાયન સાથે અનુકૂલિત કરવાનું પણ શીખી લીધું હતું."

આશા ભોંસલે અનેક રેકોર્ડ ધરાવે છે. તેમની પ્રતિભાના આધારે તેઓ ગ્રેમી એવોર્ડ માટે નામાંકિત થનારા પ્રથમ ભારતીય મહિલા ગાયિકા બન્યા હતા. તેમને 2005માં ગ્રેમી એવોર્ડ માટે નામાંકિત કરવામાં આવ્યા હતા. વધુમાં તેમનું નામ ગિનિસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સમાં પણ નોંધાયેલું છે. 2011માં, તેમને સૌથી વધુ સ્ટુડિયો રેકોર્ડિંગ માટે ગિનિસ બુક ઓફ વર્લ્ડ રેકોર્ડ્સથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. તેમણે 20થી વધુ ભારતીય ભાષાઓમાં 11,000થી વધુ ગીતો ગાયા છે, જેના કારણે તેમને આ પ્રતિષ્ઠિત ખિતાબ મળ્યો છે.

આશા ભોંસલેનું નામ ઘણી વખત વિવાદોમાં ફસાયું છે. તેમના સૌથી પ્રખ્યાત ગીતોમાં "દમ મારો દમ" અને "પિયા તુ અબ તો આજા" છે. તે સમયે આ ગીતો ખૂબ જ બોલ્ડ માનવામાં આવતા હતા અને તેના કારણે ઘણો વિવાદ થયો હતો. રિપબ્લિક ભારત સાથે વાત કરતા આશા ભોંસલેએ ખુલાસો કર્યો કે, તેમણે સતત તેમના બોલ્ડ ગીતો આપવા બદલ આર.ડી. બર્મન પ્રત્યે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. ગાયકે એ પણ ખુલાસો કર્યો કે, જ્યારે તે ફિલ્મ "કારવાં" માટે "પિયા તું અબ તો આજા" ગીત રેકોર્ડ કરી રહી હતી, ત્યારે ગીતકાર મજરૂહ સુલતાનપુરી સ્ટુડિયો અધવચ્ચે જ છોડી ગયા હતા. તેમને પોતાના શબ્દોથી શરમ અનુભવાઈ, જેના કારણે તેમણે આવું કર્યું હતું.