ભારત દેશમાં આજથી રાષ્ટ્રીય સ્તરે વસ્તી ગણતરી પ્રક્રિયાનો ભવ્ય પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે. આ વસ્તી ગણતરી ખાસ છે કારણ કે દેશની આઝાદી પછી પ્રથમ વખત જાતિ આધારિત માહિતી પણ સંગ્રહિત કરવામાં આવશે. સરકાર દ્વારા આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને વધુ સુવ્યવસ્થિત અને સચોટ બનાવવા માટે તેને બે તબક્કામાં વહેંચવામાં આવી છે.

પ્રથમ તબક્કો આજથી શરૂ થઈને સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી ચાલશે. આ તબક્કામાં દેશભરમાં આશરે 33 લાખથી વધુ કર્મચારીઓ ભાગ લેશે, જે ઘરેઘરે જઈને લોકો પાસેથી જરૂરી માહિતી એકત્રિત કરશે. આ વખતે વસ્તી ગણતરીને આધુનિક બનાવવા માટે ડિજિટલ ટેક્નોલોજીનો પણ વ્યાપક ઉપયોગ કરવામાં આવશે. નાગરિકો પોતે પણ ઓનલાઈન માધ્યમ દ્વારા પોતાની માહિતી નોંધાવી શકશે, જેના કારણે માહિતી વધુ ઝડપી અને ચોક્કસ રીતે પ્રાપ્ત થશે.

કર્મચારીઓ જ્યારે તમારા ઘરે આવશે ત્યારે તેઓ દ્વારા લગભગ 33 પ્રકારના પ્રશ્નો પૂછવામાં આવશે, જેમાં પરિવારની વિગતો, શિક્ષણ, રોજગાર અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓનો સમાવેશ થશે.

વસ્તી ગણતરીના બીજા તબક્કામાં ખાસ કરીને જાતિ આધારિત માહિતી એકત્રિત કરવામાં આવશે, જે દેશના સામાજિક અને આર્થિક માળખાને સમજવા માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. આ તબક્કામાં નાગરિકોને મળતી મૂળભૂત સુવિધાઓ જેવી કે પાણી, વીજળી, રહેઠાણ અને સ્વચ્છતા અંગેની માહિતી પણ એકત્રિત કરવામાં આવશે.

આ સમગ્ર વસ્તી ગણતરી પ્રક્રિયા માટે સરકાર દ્વારા હજારો કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવશે. આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ દેશના વિકાસ માટે ચોક્કસ અને વ્યાપક ડેટા મેળવવાનો છે, જેથી ભવિષ્યમાં વધુ અસરકારક યોજનાઓ બનાવી શકાય.