વૈદિક જ્યોતિષમાં લગ્ન અને દાંપત્ય સુખ સંબંધિત અનેક યોગોનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે લોકોમાં સૌથી વધુ ચર્ચિત વિષય માંગલિક દોષ છે, પરંતુ જ્યોતિષ શાસ્ત્રોમાં 'વૈધવ્ય યોગ'ને પણ અત્યંત સંવેદનશીલ અને ગંભીર માનવામાં આવ્યો છે.

પ્રાચીન ગ્રંથો જેમ કે બૃહત્ પરાશર હોરાશાસ્ત્ર, જાતકાભરણમ્ અને જાતક પારિજાત અનુસાર, જ્યારે જન્મકુંડળીમાં સાતમું ભાવ (વિવાહ) અને આઠમું ભાવ (આયુષ્ય તથા સૌભાગ્ય) પર શનિ, રાહુ, કેતુ અથવા મંગળ જેવા પાપગ્રહોનો ભારે પ્રભાવ પડે, ત્યારે વૈધવ્ય યોગ સર્જાઈ શકે છે. કેટલાક શાસ્ત્રોમાં સાતમું અને આઠમું ભાવ વચ્ચે ગ્રહોની અશુભ સ્થિતિ અથવા ભાવ પરિવર્તનને પણ વૈવાહિક જીવનમાં સંકટકારક ગણાવવામાં આવ્યું છે.

તુલનાત્મક રીતે, માંગલિક દોષ માત્ર મંગળ ગ્રહની ચોક્કસ સ્થિતિને કારણે બને છે અને પરંપરાગત રીતે તેનું નિવારણ પણ શક્ય માનવામાં આવે છે, ખાસ કરીને જો બંને પક્ષ માંગલિક હોય તો તેનો પ્રભાવ ઘટી જાય છે.

જ્યોતિષાચાર્યોના મત મુજબ, વૈધવ્ય યોગ અનેક પાપગ્રહોના સંયુક્ત પ્રભાવથી બને છે, તેથી તેને વધુ ગંભીર માનવામાં આવે છે. તેમ છતાં આધુનિક જ્યોતિષમાં તેના પરિણામોને હંમેશા અતિશય શાબ્દિક રીતે નહીં પરંતુ પરિસ્થિતિજન્ય અસર તરીકે પણ જોવામાં આવે છે, જેમ કે વૈચારિક અંતર, લાંબી વિદાય અથવા સંબંધોમાં તણાવ.

શાસ્ત્રોમાં આવા યોગના નિવારણ માટે ગુરુ બૃહસ્પતિની કૃપા, શુભ દૃષ્ટિ, તેમજ વિવિધ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો અને ઉપાયોની ચર્ચા કરવામાં આવી છે. લગ્ન પહેલાં કુંડળી મિલાન અને યોગ્ય વિશ્લેષણને ખૂબ મહત્વ આપવામાં આવે છે.

જ્યોતિષ વિશેષજ્ઞો કહે છે કે કોઈપણ યોગને એકલદોકલ રીતે જોઈને ભય પામવો યોગ્ય નથી; સંપૂર્ણ કુંડળીનું વિશ્લેષણ જરૂરી છે.