Naredra Modi on Gold: ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા સોનાના ગ્રાહકોમાંનો એક છે. લગ્નોથી લઈને રોકાણ સુધી ભારતીયોનો સોના સાથે ગાઢ સંબંધ છે. પરંતુ જો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી નાગરિકોને એક વર્ષ સુધી સોનું ન ખરીદવાની અપીલ કરે અને લોકો તેનું પાલન કરે, તો તેની અસર ફક્ત ઘરેણાં બજાર સુધી મર્યાદિત ન રહે. તેનાથી દેશના અર્થતંત્ર, રૂપિયા, વેપાર ખાધ અને રોકાણ પેટર્નમાં પણ નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે. 

તાજેતરના ડેટા અનુસાર, ભારતીયોમાં કુલ સોનાની માગ સામાન્ય રીતે 600થી 800 ટન વચ્ચે હોય છે. 2025માં ભારતની કુલ સોનાની માગ આશરે 710.9 ટન હતી. આમાં સૌથી મોટો હિસ્સો ઘરેણાંની ખરીદીનો હતો, જ્યારે સોનાના બાર, સિક્કા અને ETFમાં રોકાણ પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે. 2026ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતની સોનાની માગ 151 ટન હતી, જેમાં ઘરેણાં કરતાં વધુ રોકાણનો હિસ્સો હતો.

ભારતમાં સોનાનો ક્રેઝ કેટલો મોટો છે?
ભારતમાં સોનું માત્ર એક ધાતુ નથી, પરંતુ તેને પરંપરા અને સુરક્ષાનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. દેશમાં દર વર્ષે સેંકડો ટન સોનું ખરીદવામાં આવે છે. લોકો તહેવારો, લગ્નો અને રોકાણો માટે મોટા પ્રમાણમાં સોનું ખરીદે છે. ભારત તેની સોનાની મોટાભાગની જરૂરિયાતો વિદેશથી આયાત કરે છે. આ જ કારણ છે કે, જ્યારે પણ સોનાની આયાત વધે છે, ત્યારે દેશમાંથી મોટી માત્રામાં વિદેશી ચલણ બહાર જાય છે. નિષ્ણાતોના મતે, ભારત દર વર્ષે અબજો ડોલરનું સોનું આયાત કરે છે, જે વેપાર ખાધમાં પણ વધારો કરે છે.

સોનાની ખરીદી વર્ષ માટે બંધ કરે તો શું બદલાવ આવશે?
જો ભારતીયો એક વર્ષ માટે સોનાની ખરીદી ઘટાડી દે અથવા સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દે, તો સૌથી મોટી અસર દેશના આયાત બિલ પર પડશે. સોનાની આયાત ઘટાડવાથી સરકારને વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવામાં મદદ મળી શકે છે. તેનાથી ડોલરની માગ ઓછી થશે અને રૂપિયા પર દબાણ ઓછું થશે. ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે, તેનાથી ભારતની ચાલુ ખાતાની ખાધ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, દેશના પૈસા વિદેશમાં જવાને બદલે, તેનો વધુ ઉપયોગ દેશમાં રોકાણ અને વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ માટે થઈ શકે છે.

બેંકો-શેરબજારને ફાયદો થઈ શકે
ભારતમાં મોટા પ્રમાણમાં નાણાં સોનામાં રોકાણ કરવામાં આવે છે, જે લાંબા સમય સુધી નિષ્ક્રિય રહે છે. જો લોકો સોનું ખરીદવાને બદલે બેંક એફડી, એસઆઈપી, શેરબજાર અથવા સરકારી યોજનાઓમાં રોકાણ કરવાનું શરૂ કરે, તો અર્થતંત્રને નોંધપાત્ર ફાયદો થઈ શકે છે. તેનાથી બેંકોને વધુ મૂડી મળશે અને ઉદ્યોગોને ધિરાણ સરળ બનશે. શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ વધવાથી કંપનીઓને વિસ્તરણ કરવામાં મદદ મળશે. આનાથી રોજગારની નવી તકો પણ ઊભી થઈ શકે છે.

ઘરેણાંના વ્યવસાય પર પણ અસર
જો કે, સોનાની ખરીદી બંધ કરવાની અસર સંપૂર્ણપણે હકારાત્મક રહેશે નહીં. ભારતના ઘરેણાં ઉદ્યોગ લાખો લોકોને રોજગારી આપે છે. જો સોનાની માગ એક વર્ષ માટે અચાનક ઘટી જાય, તો ઘરેણાંના દુકાનદારો, કારીગરો અને નાના વ્યવસાયોને નુકસાન થઈ શકે છે. લગ્ન અને તહેવારોની સિઝનમાં વ્યવસાય ધીમો પડી શકે છે. તેથી, નિષ્ણાતો માને છે કે સોનાની ખરીદી સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાને બદલે લોકોએ સંતુલિત રોકાણની આદત વિકસાવવી જોઈએ.