Childrens Rights: બાળકોને ઇન્ટરનેટથી સંપૂર્ણપણે દૂર ન રાખી શકાય! સુપ્રીમ કોર્ટની મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી
Childrens Rights
Childrens Rights: બાળકોને ઇન્ટરનેટથી સંપૂર્ણપણે દૂર ન રાખી શકાય! સુપ્રીમ કોર્ટની મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી
Childrens Rights
Childrens Rights: બાળકોના ઇન્ટરનેટ ઉપયોગ અને ડિજિટલ અધિકારોને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી છે. જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલા અને જસ્ટિસ કે. વિનોદ ચંદ્રનની બેન્ચે જણાવ્યું કે ઇન્ટરનેટ સુધી પહોંચ અને તેનો ઉપયોગ કરવાનો અધિકાર બંધારણના અનુચ્છેદ 21 અને અનુચ્છેદ 19(1)(a) સાથે જોડાયેલો છે. બાળકોને ઑનલાઇન જોખમોથી બચાવવાના નામે તેમને ઇન્ટરનેટથી સંપૂર્ણપણે વંચિત રાખવું યોગ્ય નથી. કોર્ટે બાળકોની સુરક્ષા અને તેમની સ્વતંત્રતા વચ્ચે સંતુલન જાળવવા પર ભાર મૂક્યો છે.
ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
કોર્ટના અવલોકન મુજબ, ઇન્ટરનેટ માત્ર માહિતી મેળવવાનું સાધન નથી, પરંતુ વિચારો વ્યક્ત કરવા, નવી માહિતી મેળવવા અને જ્ઞાન વધારવાનું પણ મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ છે. બંધારણના અનુચ્છેદ 19(1)(a) હેઠળ વાણી અને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતામાં માહિતી મેળવવા અને વિચારોની આપ-લે કરવાનો અધિકાર પણ સામેલ છે.
ખાસ કરીને દૂરના વિસ્તારોમાં રહેતાં બાળકો માટે ઇન્ટરનેટ શિક્ષણ અને માહિતી મેળવવાનું મહત્વપૂર્ણ સાધન બની શકે છે. બાળકોને તેનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ કરતાં રોકવાથી તેમના અભ્યાસ, જ્ઞાન અને પોતાની વાત રજૂ કરવાની તકો મર્યાદિત થઈ શકે છે.
બાળકોની સુરક્ષા પણ એટલી જ જરૂરી
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે બાળકોને ઇન્ટરનેટનો અધિકાર આપવાનો અર્થ તેમની ઑનલાઇન સુરક્ષાને અવગણવાનો નથી. ઇન્ટરનેટ પર બાળકોને જાતીય શોષણ, દુર્વ્યવહાર અને અન્ય જોખમોથી બચાવવા માટે અસરકારક વ્યવસ્થા હોવી જરૂરી છે.
આ સંદર્ભમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ અને અન્ય ઑનલાઇન સેવાઓને બાળકોના જાતીય શોષણ અને દુર્વ્યવહાર સંબંધિત સામગ્રી (CSEAM) શોધવા અને દૂર કરવાની વ્યવસ્થાને મજબૂત કરવા અંગે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.
શું બાળકોના ઇન્ટરનેટ ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકી શકાય?
કોર્ટના અવલોકનનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે બાળકોની સુરક્ષા માટે તેમને ઇન્ટરનેટથી સંપૂર્ણપણે દૂર રાખવાને બદલે સુરક્ષિત ડિજિટલ વાતાવરણ ઊભું કરવું જોઈએ. ઇન્ટરનેટના ઉપયોગથી બાળકોને શૈક્ષણિક અને અભિવ્યક્તિ સંબંધિત લાભ મળી શકે છે, પરંતુ જોખમોથી બચાવવા માટે યોગ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થા પણ એટલી જ જરૂરી છે.
આથી, બાળકોના ડિજિટલ અધિકારો અને તેમની સુરક્ષા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું મહત્વપૂર્ણ છે. માતા-પિતા, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને ઑનલાઇન પ્લેટફોર્મની પણ આ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહે છે.
નોંધ: આ સમાચાર TV9 ભારતવર્ષના 17 ઑક્ટોબર, 2026ના અહેવાલના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. કોર્ટની ટિપ્પણીઓનો ચોક્કસ કાનૂની વ્યાપ સમજવા માટે મૂળ ચુકાદો અથવા સત્તાવાર આદેશ જોવો જરૂરી છે.
