Petrol Diesel Export: પેટ્રોલની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સ વધ્યો, ડીઝલ પર અડધાથી વધુ ઘટાડો; નવા દર આજથી લાગુ
Petrol Diesel Export Duty
Petrol Diesel Export: પેટ્રોલની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સ વધ્યો, ડીઝલ પર અડધાથી વધુ ઘટાડો; નવા દર આજથી લાગુ
Petrol Diesel Export Duty
Petrol Diesel Export Duty: કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલની નિકાસ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સ અને નિકાસ શુલ્કના દરોમાં ફેરફાર કર્યો છે. નાણાં મંત્રાલયની અધિસૂચના અનુસાર, પેટ્રોલની નિકાસ પરનો શુલ્ક પ્રતિ લિટર ₹0.50થી વધારીને ₹2.50 કરવામાં આવ્યો છે. બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરનો શુલ્ક પ્રતિ લિટર ₹16થી ઘટાડીને ₹8.50 કરવામાં આવ્યો છે. નવા દરો 16 ઓક્ટોબરથી અમલી બન્યા છે.
પેટ્રોલની નિકાસ પરનો ટેક્સ ₹2.50 પ્રતિ લિટર થયો
નાણાં મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા દરો અનુસાર, પેટ્રોલની નિકાસ પર લાગતો શુલ્ક પ્રતિ લિટર ₹2થી વધારવામાં આવ્યો છે. અગાઉ આ દર ₹0.50 પ્રતિ લિટર હતો, જે હવે ₹2.50 થયો છે. આ ફેરફારથી પેટ્રોલની નિકાસ કરતી કંપનીઓ પર લાગતા શુલ્કમાં વધારો થશે.
બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરના શુલ્કમાં પ્રતિ લિટર ₹7.50નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. અગાઉ ₹16 પ્રતિ લિટર રહેલો દર હવે ₹8.50 પ્રતિ લિટર થયો છે. આ રીતે ડીઝલની નિકાસ પરનો શુલ્ક લગભગ 47 ટકા ઘટ્યો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવ પ્રમાણે દરોની સમીક્ષા
સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવમાં થતા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને દર પખવાડિયે નિકાસ શુલ્કની સમીક્ષા કરે છે. જરૂરિયાત મુજબ તેમાં વધારો અથવા ઘટાડો કરવામાં આવે છે.
તાજેતરના મહિનાઓમાં આંતરરાષ્ટ્રીય તેલના ભાવમાં અસ્થિરતા અને ભૂરાજકીય તણાવને કારણે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો પરના નિકાસ શુલ્કમાં અનેક વખત ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. સપ્ટેમ્બરમાં થયેલી સમીક્ષા દરમિયાન પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પરના શુલ્કમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો હતો.
અગાઉ પણ બદલાયા હતા પેટ્રોલ-ડીઝલના દર
અગાઉ 1 સપ્ટેમ્બરથી અમલમાં આવેલા ફેરફારમાં ડીઝલ પરના નિકાસ શુલ્કને ₹3થી ઘટાડીને ₹1 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે ડીઝલની નિકાસ પર લાગતો વિન્ડફોલ ટેક્સ પણ ₹24થી ઘટાડીને ₹19 પ્રતિ લિટર કરાયો હતો.
ઓગસ્ટમાં સરકારે પેટ્રોલની નિકાસ પરનો શુલ્ક ₹2.50થી વધારીને ₹3.50 પ્રતિ લિટર કર્યો હતો. ડીઝલ પરનો કુલ શુલ્ક ₹15.50થી વધારીને ₹25.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવ્યો હતો. ATFની નિકાસ પરનો શુલ્ક પણ ₹14.50થી વધારીને ₹22 પ્રતિ લિટર કરાયો હતો.
શું છે વિન્ડફોલ ટેક્સ અને શા માટે લાગુ કરાયો?
વિન્ડફોલ ટેક્સ એવો કર છે, જેનો હેતુ અસાધારણ પરિસ્થિતિઓમાં કંપનીઓને મળતા વધારાના નફાના એક હિસ્સા પર કર વસૂલવાનો હોય છે. સરકારે જુલાઈ 2022માં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ બાદ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલા ઉછાળાને પગલે પ્રથમ વખત ઇંધણની નિકાસ પર આ પ્રકારનો ટેક્સ લાગુ કર્યો હતો.
ત્યારબાદ માર્ચ 2026માં અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધ દરમિયાન ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થતાં સરકારે આ કર ફરી લાગુ કર્યો હતો.
મહત્ત્વપૂર્ણ: આ ફેરફારો મુખ્યત્વે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ પર લાગતા શુલ્કને લગતા છે. માત્ર આ જાહેરાતના આધારે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં વધારો કે ઘટાડો થશે એવું નિશ્ચિત કહી શકાય નહીં.
