Petrol Diesel Price: પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ATFના એક્સપોર્ટ પર વિન્ડફોલ ટેક્સમાં ઘટાડો, પરંતુ દેશમાં કોઈ રાહત નહીં

Petrol Diesel Price: આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ભારે અસ્થિરતા વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારે પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સના એક્સપોર્ટ પર લાગતા વિન્ડફોલ ટેક્સમાં ઘટાડો કર્યો છે. સરકારની પખવાડિયાની સમીક્ષા બાદ પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF)ના એક્સપોર્ટ પરની ડ્યૂટી ઘટાડવામાં આવી છે. જોકે, આ નિર્ણયથી દેશમાં વાહનચાલકોને સીધી રાહત મળી નથી, કારણ કે ઘરેલુ વપરાશ માટેના પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની હાલની એક્સાઈઝ ડ્યૂટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પર ડ્યૂટી કેટલી ઘટી?

નાણાં મંત્રાલયની નવી સૂચના અનુસાર પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પરની ડ્યૂટી ₹1.50થી ઘટાડીને ₹0.50 પ્રતિ લીટર કરવામાં આવી છે. એટલે કે એક્સપોર્ટ ડ્યૂટીમાં ₹1 પ્રતિ લીટરનો ઘટાડો થયો છે.

ડીઝલના એક્સપોર્ટ પરની કુલ ડ્યૂટી ₹25થી ઘટાડીને ₹20 પ્રતિ લીટર કરવામાં આવી છે. અગાઉ તેમાં ₹24ની SAED અને ₹1નો Road and Infrastructure Cess (RIC) સામેલ હતો. હવે SAED ₹20 પ્રતિ લીટર રહેશે અને RIC હટાવી દેવામાં આવ્યો છે.

ATFના એક્સપોર્ટ પર પણ ટેક્સ ઘટ્યો

એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ એટલે કે ATFના એક્સપોર્ટ પરની ડ્યૂટી ₹19થી ઘટાડીને ₹15 પ્રતિ લીટર કરવામાં આવી છે. આમ ATF પર ₹4 પ્રતિ લીટરનો ઘટાડો થયો છે.

આ નવા દરો 16 સપ્ટેમ્બર 2026થી આગામી બે અઠવાડિયા માટે લાગુ થયા છે. સરકાર સામાન્ય રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલ અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સના સરેરાશ ભાવને ધ્યાનમાં રાખીને દર પખવાડિયે આ એક્સપોર્ટ લેવીઝની સમીક્ષા કરે છે.

ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉથલપાથલ

તાજેતરમાં વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો હતો. મધ્યપૂર્વના ભૌગોલિક-રાજકીય તણાવ અને સપ્લાયને લઈને ચિંતાઓ વચ્ચે ક્રૂડના ભાવમાં અસ્થિરતા વધી છે. આ સ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા એક્સપોર્ટ લેવીઝમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. સરકાર આ દરોની સમીક્ષા દર બે અઠવાડિયે કરે છે અને વૈશ્વિક ક્રૂડ તથા રિફાઈન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સના ભાવને આધારે તેમાં વધારો કે ઘટાડો કરી શકે છે.

દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ સસ્તું થયું કે નહીં?

અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે એક્સપોર્ટ ડ્યૂટીમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં ઘરેલુ ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં કોઈ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો નથી. 17 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ દિલ્હીમાં પેટ્રોલનો ભાવ ₹102.12 પ્રતિ લીટર અને ડીઝલનો ભાવ ₹95.20 પ્રતિ લીટર છે. બંનેના રિટેલ ભાવમાં હાલ કોઈ ફેરફાર થયો નથી. અર્થાત્, સરકારનો તાજો નિર્ણય મુખ્યત્વે પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સના એક્સપોર્ટ પર લાગતા ટેક્સ સાથે સંબંધિત છે, દેશના પેટ્રોલ પંપ પર ગ્રાહકો ચૂકવે છે તે રિટેલ ભાવ સાથે નહીં.

આ નિર્ણયની શું અસર પડશે?

એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી ઘટવાથી રિફાઈનરી અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સના એક્સપોર્ટર્સ પરનો ટેક્સ બોજ ઘટી શકે છે. જોકે, તેનો સીધો અર્થ એવો નથી કે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ પણ ઘટશે. ઘરેલુ રિટેલ ભાવ પર ક્રૂડ ઓઈલના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ઉપરાંત ટેક્સ, રાજ્યનો VAT, રિફાઈનિંગ ખર્ચ, ડીલર કમિશન અને અન્ય પરિબળોની પણ અસર પડે છે.

એક નજરમાં નવા એક્સપોર્ટ ડ્યૂટી દર

પેટ્રોલ: ₹0.50 પ્રતિ લીટર

ડીઝલ: ₹20 પ્રતિ લીટર

ATF: ₹15 પ્રતિ લીટર

લાગુ તારીખ: 16 સપ્ટેમ્બર 2026

અવધિ: આગામી પખવાડિયા સુધી

ઘરેલુ પેટ્રોલ-ડીઝલ એક્સાઈઝ ડ્યૂટી: કોઈ ફેરફાર નહીં

દિલ્હી પેટ્રોલ: ₹102.12/લીટર

દિલ્હી ડીઝલ: ₹95.20/લીટર

આ પણ વાંચો : 18 September 2026 Panchang: સંતાનની લાંબી આયુષ્ય અને સારા સ્વાસ્થ્ય માટે રાખો સંતાન સપ્તમીનું વ્રત, જાણો શુભ-અશુભ સમય