Gujaratમાં સંસ્કૃત શિક્ષણને નવી દિશા આપવાની જરૂરિયાત, પરિમલ નથવાણીએ બૃહદ્ ગુજરાત સંસ્કૃત પરિષદને પુનર્જીવિત કરવા પર મૂક્યો ભાર

Gujarat: ગુજરાતમાં સંસ્કૃત ભાષાના અભ્યાસ અને અધ્યાપનની સમૃદ્ધ પરંપરાને જાળવી રાખવા સાથે તેને આધુનિક શિક્ષણ વ્યવસ્થા સાથે જોડવાની જરૂરિયાત પર રાજ્યસભાના સાંસદ પરિમલ નથવાણીએ ભાર મૂક્યો છે. તેમણે બૃહદ્ ગુજરાત સંસ્કૃત પરિષદને પુનર્જીવિત કરી રાજ્યની સમકાલીન શિક્ષણ વ્યવસ્થા સાથે વધુ નજીકથી જોડવાની જરૂરિયાત દર્શાવી છે. તેમના મતે, સરકારી સહયોગ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વચ્ચે સંકલન અને ડિજિટલ માધ્યમોના ઉપયોગથી સંસ્કૃત શિક્ષણને વધુ સુલભ બનાવી શકાય છે.

સંસ્કૃત ભારતીય સંસ્કૃતિનો મહત્ત્વપૂર્ણ વારસો

પરિમલ નથવાણીએ ગુજરાતમાં સંસ્કૃત શિક્ષણના વર્તમાન પરિપ્રેક્ષ્ય અંગે રજૂ કરેલા વિચારોમાં જણાવ્યું છે કે સંસ્કૃત માત્ર પ્રાચીન ભાષા જ નહીં, પરંતુ જ્ઞાન, સાહિત્ય, દર્શન અને ભારતીય સંસ્કૃતિનો મહત્ત્વપૂર્ણ વારસો છે. આ વારસાને નવી પેઢી સુધી પહોંચાડવા માટે શિક્ષણની પરંપરાગત પદ્ધતિઓને આધુનિક શૈક્ષણિક તકો સાથે જોડવી જરૂરી છે. બૃહદ્ ગુજરાત સંસ્કૃત પરિષદની સ્થાપના વર્ષ 1946માં સંસ્કૃત શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા, પાઠશાળાના વિદ્યાર્થીઓને સહાય કરવા અને શાળાના વિદ્યાર્થીઓમાં સંસ્કૃત પ્રત્યે રસ જગાડવાના હેતુથી કરવામાં આવી હતી. પરિષદ દ્વારા પ્રથમા, મધ્યમા, શાસ્ત્રી, આચાર્ય અને શિક્ષાશાસ્ત્રી જેવી શ્રેણીબદ્ધ પરીક્ષાઓનું આયોજન કરવામાં આવતું હતું. આ વ્યવસ્થાથી વિદ્યાર્થીઓને નિયમિત અભ્યાસની સાથે સંસ્કૃતનું વ્યવસ્થિત શિક્ષણ મેળવવાની તક મળતી હતી.

પરિષદે વ્યાખ્યાનો, પરિસંવાદો, વક્તૃત્વ અને નિબંધ સ્પર્ધાઓ, વૈદિક મંત્રો તથા ભગવદ્ ગીતાના પાઠ, સંસ્કૃત નાટકો, વાર્તાકથન અને શ્લોકગાન જેવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા ભાષાના પ્રચાર-પ્રસાર માટે કામગીરી કરી હતી. વર્ષ 1985માં ગુજરાત સરકારે પરિષદની કેટલીક નિર્ધારિત પરીક્ષાની લાયકાતોને આધુનિક શિક્ષણની કેટલીક લાયકાતોની સમકક્ષ માન્યતા આપી હતી. જોકે, બાદમાં આ વ્યવસ્થા રદ કરવામાં આવી હતી. હવે પરિષદને માન્યતા અને સરકારી પ્રોત્સાહન મળે તે દિશામાં વિચારણા કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

વિદ્યાર્થીઓમાં ભાષા પ્રત્યે રસ વધારી શકાય

પરિમલ નથવાણીના મતે, રાજ્ય સરકાર શાળાઓને પરિષદની પરીક્ષાઓમાં વધુ વિદ્યાર્થીઓને જોડવા પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે. સાથે જ, ગુજરાત રાજ્ય સંસ્કૃત બોર્ડ, શ્રી સોમનાથ સંસ્કૃત યુનિવર્સિટી અને અન્ય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સાથે સંકલન સાધીને અભ્યાસક્રમ વિકાસ, શિક્ષક તાલીમ અને મૂલ્યાંકન વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવી શકાય છે. નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ-2020 પણ સંસ્કૃત સહિત ભારતીય ભાષાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તક પૂરી પાડે છે. સંસ્કૃત વાર્તાકથન, નાટક, સંગીત, શ્લોકપાઠ અને સંસ્કૃત ગરબા જેવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓમાં ભાષા પ્રત્યે રસ વધારી શકાય છે. આ ઉપરાંત, ઓનલાઈન અભ્યાસક્રમો, ડિજિટલ શૈક્ષણિક સામગ્રી અને પરીક્ષા સુવિધાઓ વિકસાવવાથી પરિષદની પહોંચ વધુ વિસ્તૃત થઈ શકે છે.

પ્રાચીન જ્ઞાનપરંપરા અને આધુનિક શિક્ષણ વચ્ચે મહત્ત્વપૂર્ણ સેતુ બની શકે

અંતમાં, પરિમલ નથવાણીએ સંસ્કૃત શિક્ષણને ટકાઉ, સર્વસમાવેશક અને આધુનિક બનાવવા માટે રાજ્ય સરકાર, યુનિવર્સિટીઓ, શાળાઓ અને પરંપરાગત સંસ્થાઓ વચ્ચે સંકલિત પ્રયાસોની જરૂરિયાત દર્શાવી છે. તેમના મતે, બૃહદ્ ગુજરાત સંસ્કૃત પરિષદ ફરી એકવાર ગુજરાતની પ્રાચીન જ્ઞાનપરંપરા અને આધુનિક શિક્ષણ વચ્ચે મહત્ત્વપૂર્ણ સેતુ બની શકે છે. પરિમલ નથવાણી રાજ્યસભાના સાંસદ, બૃહદ્ ગુજરાત સંસ્કૃત પરિષદના કુલપતિ અને રિલાયન્સ ઈન્ડસ્ટ્રીઝમાં કોર્પોરેટ અફેર્સના ડિરેક્ટર છે.

આ પણ વાંચો: Rajkot Foggy Atmoshphere : ઉપલેટા-ધોરાજીમાં ગાઢ ધુમ્મસ અને ઝાકળ, કપાસના પાકને લઈને ખેડૂતોમાં ચિંતા