Shardiya Navratri 2026: નવરાત્રિની પૂજા માટે શું-શું જોઈએ? ઘટસ્થાપનથી માતાજીના શણગાર સુધીની સંપૂર્ણ યાદી

Shardiya Navratri 2026: શારદીય નવરાત્રિ 2026નો પ્રારંભ 11 ઓક્ટોબરથી થવાનો છે. નવ દિવસ દરમિયાન મા દુર્ગાના વિવિધ સ્વરૂપોની આરાધના કરવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન ઘરમાં ઘટસ્થાપના, પૂજા, આરતી અને હવન જેવી ધાર્મિક વિધિઓ કરવામાં આવતી હોવાથી જરૂરી સામગ્રી અગાઉથી તૈયાર રાખવી સરળ રહે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ નવરાત્રિ દરમિયાન નિયમ અને વિધિપૂર્વક માતાજીની ઉપાસના કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. ત્યારે જાણો ઘટસ્થાપનાથી લઈને માતાજીના શણગાર અને હવન સુધી કઈ-કઈ સામગ્રીની જરૂર પડી શકે છે.

ઘટસ્થાપના માટે જરૂરી સામગ્રી

નવરાત્રિના પ્રથમ દિવસે કરવામાં આવતી ઘટસ્થાપના માટે સામાન્ય રીતે નીચેની સામગ્રી તૈયાર રાખવામાં આવે છે:

• માટીનું પાત્ર અથવા કલશ

• જવ

• સ્વચ્છ માટી

• કેરી અથવા અશોકના પાન

• નારિયેળ

• લાલ કપડું અથવા લાલ ચૂંદડી

• ગંગાજળ

• કલશમાં મૂકવા માટે સિક્કો

કલશ માટે સ્ટીલ, તાંબા અથવા પિત્તળના પાત્રનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવતો હોવાની પરંપરા છે.

નવરાત્રિ પૂજા માટેની સામગ્રી

માતાજીની નિયમિત પૂજા માટે નીચેની સામગ્રી રાખી શકાય:

• માતાજીની મૂર્તિ અથવા છબી

• ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ

• લાકડાની પાટલી

• લાલ કપડું

• અક્ષત

• રોળી

• ફૂલ અને ફૂલહાર

• પંચમેવો

• મિશ્રી

• રૂની વાટ

• કપૂર

• કલાવો

• લવિંગ અને એલચી

• જાયફળ

• પાન અને સોપારી

• શુદ્ધ દેશી ઘી

• વિવિધ પ્રકારના પાંચ ફળ

• દીવો

• ધૂપ અને અગરબત્તી

• ચંદન

પંચામૃત માટે શું જોઈએ?

પૂજા દરમિયાન પંચામૃત તૈયાર કરવાનું હોય તો દૂધ, દહીં, ઘી, ખાંડ અને મધ જરૂરી રહેશે.

માતાજીના શણગાર માટેની સામગ્રી

માતાજીના શણગાર માટે પણ ભક્તો પોતાની પરંપરા અને ઉપલબ્ધતા મુજબ સામગ્રી તૈયાર રાખે છે.

• લાલ ચૂંદડી

• લાલ વસ્ત્ર

• બિંદી

• મહેંદી

• લાલ બંગડીઓ

• સિંદૂર

• માતાજીના આભૂષણો

• કાજળ

• પાયલ

• અત્તર

• નાનો અરીસો

• કાંસકો

આ સામગ્રી દ્વારા માતાજીની મૂર્તિનો શણગાર કરવામાં આવે છે.

નવરાત્રિ હવન માટેની સામગ્રી

જો નવરાત્રિ દરમિયાન હવનનું આયોજન કરવામાં આવે તો નીચેની સામગ્રીની જરૂર પડી શકે છે:

• હવન કુંડ

• આંબાના લાકડાં

• સૂકું નારિયેળ

• હવન સામગ્રી

પૂજા શરૂ થાય તે પહેલાં જરૂરી સામગ્રીની યાદી બનાવીને ખરીદી કરી રાખવાથી વિધિ દરમિયાન સામગ્રી શોધવાની મુશ્કેલી ટાળી શકાય છે.

પિતૃપક્ષ દરમિયાન પૂજાની સામગ્રી ખરીદી શકાય?

આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબરથી શરૂ થઈ રહી છે, જ્યારે આપેલી માહિતી મુજબ 10 ઓક્ટોબર સુધી પિતૃપક્ષ રહેશે. આવી સ્થિતિમાં નવરાત્રિની પૂજા સામગ્રી અગાઉથી ખરીદવા અંગે અનેક લોકોના મનમાં પ્રશ્ન રહે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ પિતૃપક્ષ દરમિયાન નવી ખરીદી ટાળવાની પરંપરા કેટલાક પરિવારોમાં જોવા મળે છે. જોકે, સર્વપિતૃ અમાવસ્યાના દિવસે પિતૃ તર્પણ અને વિદાયની વિધિ પૂર્ણ કર્યા બાદ પૂજાની સામગ્રી ખરીદવામાં કોઈ વાંધો ન હોવાનું કેટલાક ધાર્મિક જાણકારો માને છે.

આ બાબતમાં દરેક પરિવારની પોતાની પરંપરા અને ધાર્મિક માન્યતા અલગ હોઈ શકે છે. તેથી સ્થાનિક પરંપરા અથવા પોતાના ધાર્મિક ગુરુની સલાહ મુજબ નિર્ણય લેવો યોગ્ય છે. નવરાત્રિની પૂજા માટે જરૂરી સામગ્રી સમયસર તૈયાર રાખવાથી નવ દિવસની આરાધના દરમિયાન વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે છે અને ભક્તો શ્રદ્ધા સાથે માતાજીની ઉપાસના કરી શકે છે.