Shardiya Navratri 2026: ક્યાંક દાંડિયા, તો ક્યાંક સિંદૂર ખેલા… કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી સુધી કેવી રીતે ઉજવાય છે નવરાત્રિ?

Shardiya Navratri 2026: કેલેન્ડર મુજબ 2026 માં શારદીય નવરાત્રિ રવિવાર, 11 ઓક્ટોબરના રોજ શરૂ થશે. આ 9 દિવસનો તહેવાર 19 ઓક્ટોબરના રોજ મહાનવમી સાથે સમાપ્ત થશે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દેશભરના વિવિધ રાજ્યોમાં એક જ નવરાત્રિ ઉત્સવ આટલો અલગ કેવી રીતે દેખાઈ શકે છે? જ્યારે કેટલાક લોકો દેવી દુર્ગાને ભવ્યતાથી ઉજવે છે, તો કેટલાક વિજયાદશમી પર સિંદૂરથી વિશેષ વિધિ કરે છે.

તેથી કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી અને ગુજરાતથી પશ્ચિમ બંગાળ સુધી, નવરાત્રિની પોતાની એક અલગ ઓળખ છે. દેશના વિવિધ ભાગોમાં નવરાત્રિ કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે, અને તેની પાછળની ખાસ પરંપરાઓ શું છે? ચાલો જાણીએ.

કાશ્મીરમાં માતા ખીર ભવાનીની વિશેષ પૂજા

કાશ્મીરમાં નવરાત્રિનો તહેવાર શ્રદ્ધા અને ભક્તિથી ઉજવવામાં આવે છે. કાશ્મીરી પંડિત સમુદાય માટે, માતા ખીર ભવાની મંદિરને આસ્થાનું એક વિશેષ કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન, ભક્તો દેવીની પૂજા કરે છે અને ઉપવાસ કરે છે. માતા ખીર ભવાનીને સમર્પિત મંદિર કાશ્મીરની ધાર્મિક પરંપરાઓ સાથે ઊંડે સુધી જોડાયેલું છે. નવરાત્રિ દરમિયાન, ભક્તોની શ્રદ્ધા અને ભક્તિની એક અનોખી અભિવ્યક્તિ અહીં સ્પષ્ટ થાય છે.

રાત્રિ ગરબા અને દાંડિયાથી ઝળહળી ઉઠે છે ગુજરાત

નવરાત્રિ વિશે વિચારીએ ત્યારે સૌથી પહેલા જે વાત ધ્યાનમાં આવે છે તે છે ગુજરાતમાં ગરબા અને દાંડિયા. અહીં, નવરાત્રિની 9 રાતો સંગીત, ગરબા અને ઉત્સાહથી ભરેલી હોય છે. લોકો પરંપરાગત વસ્ત્રો પહેરે છે અને ગરબા અને દાંડિયામાં ભાગ લે છે. દેવી અંબાની પૂજાથી શરૂ કરીને, ગરબા ધીમે ધીમે સમગ્ર વાતાવરણને ઉત્સવમય બનાવી દે છે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં દુર્ગા પૂજા અને સિંદૂર ખેલા

પૂર્વ ભારત, ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળમાં નવરાત્રિ દરમિયાન દુર્ગા પૂજા ભવ્ય ઉત્સવો સાથે ઉજવવામાં આવે છે. દેવી દુર્ગાની વિશાળ મૂર્તિઓ, પ્રભાવશાળી પંડાલો અને ખાસ પૂજાઓ વાતાવરણને ઉત્સવમય ઉજવણીમાં પરિવર્તિત કરે છે. વિજયાદશમી પર સિંદૂર ખેલાની પરંપરા એક ખાસ આકર્ષણ છે. આ વિધિમાં, પરિણીત મહિલાઓ પહેલા દેવી દુર્ગાને સિંદૂર ચઢાવે છે અને પછી તેને એકબીજા પર લગાવે છે. આ પરંપરા દેવી દુર્ગા પાસેથી વૈવાહિક આનંદ અને કૌટુંબિક સુખાકારી માટે પ્રાર્થના સાથે જોડાયેલી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

હિમાચલમાં નવરાત્રિ પછી શરૂ થાય છે કુલ્લુ દશેરા

હિમાચલ પ્રદેશમાં કુલ્લુ દશેરા પણ નવરાત્રિ પરંપરાનો એક ખાસ ભાગ છે. દેશના અન્ય ભાગો કરતા અહીં દશેરા થોડી અલગ રીતે ઉજવવામાં આવે છે. કુલ્લુમાં નવરાત્રીના અંત પછી ભવ્ય દશેરાની ઉજવણી શરૂ થાય છે. આ દરમિયાન ભગવાન રઘુનાથની ભવ્ય રથયાત્રા કાઢવામાં આવે છે, અને વિવિધ પ્રદેશોમાંથી દેવતાઓની શોભાયાત્રા પણ આવે છે. કુલ્લુની ખીણોમાં સુશોભિત રથ, દેવતાઓની પાલખીઓ અને પરંપરાગત સંગીતનાં સાધનો આ તહેવારને અત્યંત ખાસ બનાવે છે.

કન્યાકુમારીમાં નવરાત્રિનું એક અલગ જ સ્વરૂપ જોવા મળે છે

દેશના સાઉથ ભાગમાં આવેલા કન્યાકુમારીની પણ પોતાની આગવી નવરાત્રિ પરંપરાઓ છે. નવરાત્રિ દરમિયાન, મુખ્ય મંદિરોમાંથી ભવ્ય મૂર્તિઓ અને દેવતાઓની પ્રતિમાઓ સાથે પરંપરાગત શોભાયાત્રાનું આયોજન કરવામાં આવે છે. આ ધાર્મિક શોભાયાત્રાઓ સ્થાનિક પરંપરાઓ અને દક્ષિણ ભારતીય સંસ્કૃતિની ઝલક આપે છે. મંદિરની સજાવટ, પૂજા વિધિઓ અને શોભાયાત્રાઓનું પોતાનું અનોખું આકર્ષણ છે. આ જ કારણ છે કે કન્યાકુમારીમાં નવરાત્રિ દેશના અન્ય ભાગોમાં થતી ઉજવણીઓથી અલગ પડે છે.

Disclaimer: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓને આધારે છે, ગ્રોથ નાઉ ન્યુઝ તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.

આ પણ વાંચો: Pradosh Vrat ના દિવસે કરો આ ખાસ ઉપાય, શિવ-પાર્વતીના આશીર્વાદથી બનશે લગ્ન યોગ!