Raksha Bandhan 2026: ભાઈ-બહેનના પવિત્ર પ્રેમ અને સંબંધનું પ્રતિક રક્ષાબંધનનો તહેવાર આ વર્ષે 28 ઓગસ્ટ, શુક્રવારે ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે બહેનો ભાઈના સુખ, સમૃદ્ધિ અને લાંબા આયુષ્યની કામના સાથે તેની કાંડા પર રાખડી બાંધે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર રાખડી બાંધતી વખતે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું શુભ માનવામાં આવે છે.

ભદ્રાકાળમાં રાખડી ન બાંધવી

ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર ભદ્રાકાળ દરમિયાન રાખડી બાંધવાનું ટાળવામાં આવે છે. જોકે, આ વર્ષે રક્ષાબંધન પર ભદ્રાનો સાયો ન હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. તેથી બહેનો શુભ સમયે રાખડી બાંધી શકે છે.

તૂટેલી રાખડીનો ઉપયોગ ન કરવો

રાખડી બાંધતી વખતે તૂટેલી કે ખંડિત રાખડીનો ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ. પરંપરા અનુસાર રેશમના દોરા, સૂતરના દોરા અથવા કલાવાથી બનેલી રાખડી શુભ માનવામાં આવે છે. પૂજામાં પ્લાસ્ટિકના ચોખા એટલે કે કૃત્રિમ અક્ષતનો ઉપયોગ ન કરવાની પણ માન્યતા છે.

ભાઈએ કઈ દિશામાં બેસવું?

રાખડી બાંધતી વખતે દિશાનું પણ વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ ભાઈનું મુખ પૂર્વ અથવા ઉત્તર દિશા તરફ હોવું જોઈએ, જ્યારે બહેનનું મુખ પશ્ચિમ તરફ રહેવું શુભ માનવામાં આવે છે. દક્ષિણ દિશા તરફ મુખ કરીને રાખડી બાંધવાનું ટાળવાની માન્યતા છે.

ખાલી માથે રાખડી ન બંધાવવી

પરંપરા અનુસાર રાખડી બંધાવતી વખતે ભાઈએ માથા પર રૂમાલ અથવા અન્ય સ્વચ્છ કપડું રાખવું જોઈએ. તેના હાથમાં અક્ષત અને નાળિયેર રાખવાની પણ પરંપરા છે.

તિલક અને અક્ષતનો યોગ્ય ક્રમ

રાખડી બાંધતા પહેલા ભાઈના કપાળ પર રોળી અથવા ચંદનનું તિલક કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તૂટ્યા વગરના ચોખા એટલે કે અક્ષત લગાવવામાં આવે છે. આ પછી જ ભાઈની કાંડા પર રક્ષાસૂત્ર અથવા રાખડી બાંધવાની પરંપરા છે.

રાખડી બાદ આરતી અને મીઠાઈ

રાખડી બાંધ્યા બાદ ભાઈની આરતી ઉતારીને તેને મીઠાઈ ખવડાવવામાં આવે છે. ભાઈ પણ બહેનને તેની સુરક્ષા અને સાથનું વચન આપીને ભેટ આપે છે. આ રીતે રક્ષાબંધનનો તહેવાર ભાઈ-બહેનના પ્રેમ અને લાગણીને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

નોંધ: ઉપર જણાવેલી બાબતો ધાર્મિક અને પરંપરાગત માન્યતાઓ પર આધારિત છે. વિવિધ પરિવારો અને પ્રદેશોમાં રક્ષાબંધનની વિધિમાં થોડો તફાવત જોવા મળી શકે છે.