Shardiya Navratri 2026: નવરાત્રિ અને દુર્ગા પૂજા વચ્ચે શું છે અતંર? જાણો

Shardiya Navratri 2026: નવરાત્રિને હિન્દુ ધર્મનો સૌથી મોટો અને મહત્વપૂર્ણ તહેવાર માનવામાં આવે છે. શક્તિની ઉપાસના માટે નવરાત્રિનો સમય ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર નવરાત્રિ દરમિયાન દેવી દુર્ગાના 9 અલગ અલગ સ્વરૂપોની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિના બધા દુ:ખ અને કષ્ટ દૂર થાય છે અને તેની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે.

સમગ્ર ભારતમાં નવરાત્રિ અલગ અલગ પરંપરાઓ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. ઘણા લોકો નવરાત્રિ અને દુર્ગા પૂજાને એક જ માને છે, પરંતુ બંને વચ્ચે તફાવત છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, આસામ અને ત્રિપુરા સહિત પૂર્વ ભારતમાં દુર્ગા પૂજા ખૂબ જ ભક્તિ અને ઉત્સાહથી ઉજવવામાં આવે છે. તો ચાલો આપણે દુર્ગા પૂજા અને નવરાત્રિ વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો વિશે જાણીએ.

શારદીય નવરાત્રિ અને દુર્ગા પૂજા વચ્ચેનો તફાવત

નવરાત્રિનો તહેવાર અશ્વિન મહિનાના શુક્લ પક્ષથી શરૂ થાય છે અને 9 દિવસ સુધી ચાલે છે, જે નવ દિવસ સુધી ચાલે છે. ત્યારબાદ દશેરા દસમા દિવસે ઉજવવામાં આવે છે. આ વર્ષે શારદીય નવરાત્રિ 11 ઓક્ટોબરના રોજ શરૂ થઈ હતી અને 19 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ સમાપ્ત થશે. દુર્ગા પૂજા છઠ્ઠા દિવસે શરૂ થાય છે અને 5 દિવસ સુધી ચાલે છે, જે વિજયાદશમીના રોજ સમાપ્ત થાય છે. પરંતુ દુર્ગા પૂજાની તૈયારીઓ મહાલયાથી શરૂ થાય છે.

નવરાત્રિ અને દુર્ગા પૂજા એક જ તારીખે આવે છે, પરંતુ તેમને અલગ અલગ રીતે ઓળખવામાં આવે છે. નવરાત્રિ દરમિયાન દેવી દુર્ગાના 9 અલગ અલગ સ્વરૂપોની પૂજા કરવામાં આવે છે. બીજી બાજુ, દુર્ગા પૂજા, દેવી દુર્ગાના પૃથ્વી પર આગમન અને મહિષાસુર મર્દિનીની પૂજાની પરંપરા સાથે સંકળાયેલી છે. દુર્ગા પૂજા દરમિયાન દેવી દુર્ગાની ભવ્ય મૂર્તિઓ સ્થાપિત કરવામાં આવે છે અને પૂજા પંડાલો શણગારવામાં આવે છે. બંને તહેવારો શક્તિની પૂજા અને અનિષ્ટ પર સારાના વિજયની ઉજવણી કરે છે.

પૂજાનું સ્વરૂપ

નવરાત્રિ

નવરાત્રિ એ નવ દિવસનો તહેવાર છે જે દેવી દુર્ગા (નવદુર્ગા) ના 9 અલગ અલગ સ્વરૂપોની પૂજા માટે સમર્પિત છે, જેમાં શૈલપુત્રીથી સિદ્ધિદાત્રીનો સમાવેશ થાય છે. નવરાત્રી પ્રતિપદા (ચંદ્ર મહિનાનો પહેલો દિવસ) થી નવમી (ચંદ્ર મહિનાનો નવમો દિવસ) સુધી ચાલે છે.

દુર્ગા પૂજા

દુર્ગા પૂજા દરમિયાન, મહિષાસુરમર્દિનીની એક ભવ્ય પ્રતિમા સ્થાપિત કરવામાં આવે છે. આ પ્રતિમામાં ભગવાન ગણેશ, કાર્તિકેય, દેવી લક્ષ્મી અને દેવી સરસ્વતી સાથે દેવી દુર્ગાનું ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું છે. બંગાળી પરંપરામાં ષષ્ઠીના દિવસે દેવીનું આહવાન કરવામાં આવે છે. આ દિવસ દુર્ગા પૂજાના મુખ્ય તબક્કાની શરૂઆત દર્શાવે છે.

દુર્ગા પૂજા કેલેન્ડર 2026

ઓક્ટોબર 16, 2026 – ષષ્ઠી પૂજા, બિલ્વ આમંત્રણ, કલ્પારંભ અકાલ બોધન, આમંત્રણ અને નિવાસ

ઓક્ટોબર 17, 2026 - સપ્તમી પૂજા - નવપત્રિકા પૂજા, કોલાબૌ પૂજા

ઓક્ટોબર 19, 2026 – અષ્ટમી પૂજા – કન્યા પૂજા અને સંધી પૂજા

ઓક્ટોબર 20, 2026 – નવમી પૂજા – બંગાળ મહા નવમી, દુર્ગા બલિદાન

ઓક્ટોબર 21, 2026 – બંગાળ વિજયાદશમી, બંગાળ દુર્ગા વિસર્જન, સિંદૂર ઉત્સવ

Disclaimer: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ધાર્મિક માન્યતાઓને આધારે છે, ગ્રોથ નાઉ ન્યુઝ તેની પુષ્ટિ કરતું નથી.

આ પણ વાંચો: Shardiya Navratri 2026: કન્યા પૂજનની વિધિ... ભોજન માટે શું તૈયાર કરવું અને વિદાયના સમયે શું આપવું?