Garud Purana: શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે હિન્દુ ધર્મમાં નાના બાળકોને અગ્નિદાહ આપવાને બદલે શા માટે દફનાવવામાં આવે છે? હિન્દુ ધર્મમાં અગ્નિસંસ્કારને સામાન્ય રીતે મૃત્યુ પછીનો સૌથી પવિત્ર સંસ્કાર માનવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, શરીરને પાંચ તત્વો સાથે ભેળવીને અગ્નિ આત્માને તેના બંધનમાંથી મુક્ત કરે છે. જો કે, જ્યારે નાના બાળકો અથવા અપરિણીત બાળકોની વાત આવે છે, ત્યારે આ પરંપરા બદલાય છે. 

આનું મુખ્ય કારણ તેમની પવિત્રતા અને નિર્દોષ સ્વભાવ માનવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, નાના બાળકોએ હજુ સુધી કોઈ એવું કાર્ય કર્યું નથી, જે તેમને જન્મ અને મૃત્યુના ચક્રમાં બાંધે. તેમની આત્મા પહેલાથી જ શુદ્ધ અને મુક્ત છે. તેથી, તેમને અગ્નિથી શુદ્ધ કરવાની કોઈ જરૂર નથી.

બાળકોના અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવતા નથી
ગરુડ પુરાણ અનુસાર, જે બાળકને હજુ સુધી દૂધના દાંત ન પડ્યા હોય અથવા ખૂબ નાનો હોય, તેનો અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવતો નથી. ઘણી માન્યતાઓ 2થી 5 વર્ષની વયના બાળકોને દફનાવવાની પરંપરા સૂચવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે, આ ઉંમર સુધી બાળક "હું" અને "મારું"ની ભાવના વિકસાવતું નથી. આધ્યાત્મિક રીતે, એવું પણ કહેવાય છે કે, મનુષ્યના ત્રણ શરીર હોય છે: સ્થૂળ, સૂક્ષ્મ અને કારણ શરીર. પુખ્ત વયના લોકોમાં આ ત્રણ શરીર મજબૂત રીતે જોડાયેલા હોય છે, તેમને અલગ કરવા માટે અગ્નિની જરૂર પડે છે. જો કે, બાળકોમાં આ જોડાણ ખૂબ હળવું અને સરળ હોય છે, તેથી તેમની આત્મા તેમના શરીરને સરળતાથી છોડી દે છે.

વૈજ્ઞાનિક રીતે કહીએ તો, નાના બાળકોનું શરીર ખૂબ જ નાજુક હોય છે. તેમના માથાનો ઉપરનો ભાગ (જેને બ્રહ્મરંધ્ર કહેવાય છે) સંપૂર્ણપણે બંધ નથી હોતો, જેનાથી પ્રાણ સરળતાથી બહાર નીકળી શકે છે. તેથી કપાલ ક્રિયા જેવી પ્રક્રિયાઓ જરૂરી નથી.

કુદરતી રહસ્ય
હિન્દુ ધર્મમાં શરીરને પાંચ તત્વોથી બનેલું માનવામાં આવે છે: પૃથ્વી, પાણી, અગ્નિ, વાયુ અને આકાશ. પુખ્ત વ્યક્તિનું શરીર અગ્નિ દ્વારા આ તત્વોમાં વિલિન થઈ જાય છે, પરંતુ બાળકનું શરીર હજુ પણ પ્રકૃતિની સૌથી નજીક માનવામાં આવે છે. તેથી, તેને સીધું માટીમાં સોંપવું વધુ કુદરતી અને શાંતિપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. બીજું કારણ એ છે કે, નાના બાળકનું મૃત્યુ પરિવાર માટે ખૂબ જ આઘાતજનક હોય છે. આવી સ્થિતિમાં દફનવિધિ પ્રમાણમાં શાંતિપૂર્ણ હોય છે અને બાળક ધરતી માતાના ખોળામાં સુરક્ષિત હોવાની અનુભૂતિ કરાવે છે.